پایگاه خبری تحلیلی سهند خبر|اخبار روز ایران و جهان - پریا غفاری https://sahandkhabar.ir/rss/author/paria پایگاه خبری تحلیلی سهند خبر|اخبار روز ایران و جهان - پریا غفاری fa طراحی و توسعه توسط: چالش ناترازی و فرصت‌های نهفته، انرژی خورشید بهترین سرمایه‌گذاری برای صنایع https://sahandkhabar.ir/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9 https://sahandkhabar.ir/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9 Sat, 30 May 2026 00:26:26 +0330 پریا غفاری با عبور از روزهای اوج مصرف انرژی در اواخر زمستان، نگاه‌ها به سمت ناترازی برق در تابستان ۱۴۰۵ معطوف شده است. آنچه گزارش‌های فنی سهندخبر از داده‌های وزارت نیرو نشان می‌دهد، این است که مدل‌های سنتیِ تولید برق دیگر پاسخگوی رشد سریع مصرف صنعتی نیستند. در فروردین‌ماه سال جاری، شاهد یک حرکت استراتژیک از سوی بخش خصوصی بودیم: سرمایه‌گذاری بی‌سابقه در نیروگاه‌های خورشیدی اختصاصی. به گزارش خبرنگار سهندخبر، با پایان یافتن روزهای سرد سال و عبور تدریجی کشور از اوج مصرف گاز و انرژی در واپسین هفته‌های زمستان، اکنون نگاه فعالان صنعت، مدیران واحدهای تولیدی و سیاست‌گذاران حوزه انرژی به مسئله‌ای دوخته شده که از هم‌اکنون نشانه‌های آن در محافل تخصصی و اجرایی دیده می‌شود: ناترازی برق در تابستان ۱۴۰۵.

این موضوع برای بسیاری از صنایع، یک نگرانی تکراری اما همچنان تعیین‌کننده است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که هم‌زمان با افزایش دمای هوا و رشد مصرف در بخش خانگی، فشار مضاعفی بر شبکه برق کشور وارد می‌شود و در این میان، صنایع از نخستین بخش‌هایی هستند که آثار این فشار را به‌صورت محدودیت مصرف، تغییر برنامه تولید یا توقف‌های مقطعی تجربه می‌کنند. حالا در فروردین‌ماه ۱۴۰۵، نشانه‌ها حکایت از آن دارد که بخشی از صنعت کشور، این‌بار به جای انتظار برای مدیریت بحران، مسیر تازه‌ای را برای کاهش آسیب‌پذیری خود انتخاب کرده است.

بررسی‌های میدانی سهندخبر و داده‌های فنی مرتبط با وضعیت تولید و مصرف برق نشان می‌دهد که در نخستین ماه سال جاری، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در احداث نیروگاه‌های خورشیدی اختصاصی وارد مرحله‌ای تازه شده و از سطح یک اقدام پراکنده فراتر رفته است. در شهرک‌های صنعتی، واحدهای معدنی، کارخانه‌های بزرگ و مجموعه‌های تولیدی انرژی‌بر، اکنون موضوع تأمین بخشی از برق مصرفی از طریق خورشید، دیگر صرفاً یک طرح جانبی یا تبلیغاتی تلقی نمی‌شود؛ بلکه به‌عنوان یک تصمیم عملیاتی و بخشی از راهبرد تداوم تولید در حال پیگیری است.

آنچه این تغییر رویکرد را برجسته‌تر می‌کند، هم‌زمانی آن با افزایش حساسیت صنایع نسبت به امنیت انرژی است. بسیاری از مدیران صنعتی که در سال‌های گذشته با اختلال در برنامه‌ریزی تولید، کاهش ظرفیت فعالیت خطوط و تحمیل هزینه‌های ناشی از خاموشی یا محدودیت مصرف برق مواجه بودند، اکنون به این جمع‌بندی رسیده‌اند که بدون برخورداری از یک منبع مکمل و مطمئن، عبور از ماه‌های گرم سال با ریسک بالا همراه خواهد بود. در چنین شرایطی، نیروگاه خورشیدیِ اختصاصی بیش از هر زمان دیگری در مرکز توجه قرار گرفته است.

به گزارش خبرنگار سهندخبر، در برخی از واحدهای صنعتی بزرگ، عملیات جانمایی و نصب پنل‌های فتوولتائیک در مجاورت کارخانه‌ها یا بر بام سوله‌های تولیدی از هفته‌های پایانی سال گذشته آغاز شده و در فروردین‌ماه امسال شتاب بیشتری گرفته است. در برخی دیگر نیز قراردادهای اجرایی نهایی شده و مراحل تأمین تجهیزات در جریان است. آنچه در این روند جلب توجه می‌کند، تغییر نگاه صنایع به انرژی از یک «هزینه جاری» به یک «دارایی راهبردی» است؛ دارایی‌ای که می‌تواند هم امنیت تولید را افزایش دهد و هم در میان‌مدت، آثار اقتصادی ملموسی بر ساختار هزینه بنگاه بگذارد.

بر اساس اطلاعاتی که در گفت‌وگو با فعالان این حوزه به دست آمده، یکی از مهم‌ترین دلایل اقبال صنایع به انرژی خورشیدی، کاهش محسوس هزینه احداث سامانه‌های فتوولتائیک در دو سال اخیر است. افت هزینه تمام‌شده تجهیزات، دسترسی بهتر به فناوری، توسعه خدمات نصب و راه‌اندازی، و روشن‌تر شدن مدل‌های اقتصادی بهره‌برداری، باعث شده این نوع سرمایه‌گذاری برای واحدهای تولیدی از حالت پرریسک و بلندمدت خارج شود. اکنون بسیاری از شرکت‌ها با محاسبات مالی دقیق‌تری به این حوزه وارد می‌شوند و بازگشت سرمایه را در افقی کوتاه‌تر از گذشته ارزیابی می‌کنند.

در همین زمینه، برخی کارشناسان حوزه انرژی در گفت‌وگو با سهندخبر اعلام کردند که نرخ بازگشت سرمایه در پروژه‌های خورشیدی صنعتی اکنون در مواردی به کمتر از سه سال رسیده است؛ عددی که برای بسیاری از مدیران بنگاه‌های تولیدی، جذاب و تصمیم‌ساز تلقی می‌شود. این مسئله به‌ویژه برای صنایعی که مصرف برق آن‌ها بالا است و هرگونه اختلال در تأمین انرژی می‌تواند به توقف تولید یا خسارت به تجهیزات منجر شود، اهمیت مضاعف دارد.

از سوی دیگر، استفاده از خورشید برای تولید برق در جوار کارخانه‌ها، تنها به معنای جبران بخشی از کسری انرژی در ساعات اوج مصرف نیست. آنچه صنایع دنبال می‌کنند، شکل‌گیری نوعی استقلال نسبی انرژی است؛ استقلالی که به آن‌ها اجازه می‌دهد در شرایط فشار بر شبکه سراسری، دست‌کم بخشی از نیازهای خود را از منبعی پایدار و قابل پیش‌بینی تأمین کنند. این موضوع به‌خصوص برای واحدهایی که فعالیتشان به تداوم فرآیند تولید وابسته است، مزیتی عملیاتی به شمار می‌رود.

به گزارش خبرنگار سهندخبر، در برخی مجموعه‌های بزرگ صنعتی، استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی نه‌تنها در دستور کار هیئت‌مدیره‌ها قرار گرفته، بلکه به یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی سال ۱۴۰۵ تبدیل شده است. در این میان، صنایع فولادی، معدنی، سیمانی، پتروشیمی و بخشی از واحدهای تولیدی مستقر در مناطق با تابش مناسب، بیش از سایر بخش‌ها به سمت بهره‌گیری از این ظرفیت حرکت کرده‌اند. گستردگی زمین در جوار کارخانه‌ها، امکان استقرار تجهیزات در مقیاس بالاتر و مصرف برق مستمر، از جمله عواملی است که اجرای این طرح‌ها را برای این صنایع توجیه‌پذیرتر کرده است.

موضوع اما فقط به تأمین برق محدود نمی‌شود. آن‌طور که کارشناسان انرژی به سهندخبر گفته‌اند، روند گرایش صنایع به انرژی‌های تجدیدپذیر، در سال ۱۴۰۵ با یک عامل مهم دیگر نیز تقویت شده و آن، الزامات بازارهای صادراتی است. در بسیاری از بازارهای جهانی، به‌ویژه در اروپا، منشأ انرژی مصرف‌شده در فرآیند تولید کالا، به‌تدریج به یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی تبدیل شده است. محصولی که با استفاده از انرژی پاک یا تجدیدپذیر تولید شده باشد، نه‌تنها از منظر محیط‌زیستی امتیاز بالاتری دریافت می‌کند، بلکه در برخی موارد می‌تواند در زنجیره تأمین بین‌المللی جایگاه بهتری نیز به دست آورد.

بر همین اساس، تولید با اتکا به انرژی خورشیدی برای برخی صنایع ایرانی، تنها یک انتخاب فنی یا اقتصادی نیست، بلکه بخشی از استراتژی حفظ و توسعه بازار صادراتی به شمار می‌آید. دریافت آنچه در ادبیات تجارت بین‌الملل از آن با عنوان «برچسب سبز» یاد می‌شود، می‌تواند برای محصولات صنعتی مزیتی فراتر از کاهش هزینه برق ایجاد کند. این برچسب در عمل، نشانه‌ای از انطباق بیشتر با استانداردهای روز جهانی است؛ استانداردهایی که در سال‌های پیش‌رو نقش پررنگ‌تری در تجارت خارجی ایفا خواهند کرد.

به گزارش خبرنگار سهندخبر، برخی مدیران صنعتی معتقدند حرکت به سمت نیروگاه‌های خورشیدی، امروز در نقطه تلاقی سه نیاز مهم قرار گرفته است: کاهش آسیب‌پذیری در برابر ناترازی برق، مدیریت هزینه‌های بلندمدت انرژی و افزایش شانس رقابت در بازارهای جهانی. همین هم‌پوشانی، باعث شده سرمایه‌گذاری در این بخش برای بسیاری از بنگاه‌ها از یک انتخاب اختیاری به یک ضرورت نزدیک شود.

در عین حال، شواهد موجود نشان می‌دهد که نگاه به انرژی خورشیدی در بدنه صنعت کشور، دیگر نگاه نمادین و تشریفاتی سال‌های گذشته نیست. اکنون بسیاری از پروژه‌ها با رویکرد بهره‌برداری واقعی و در مقیاس کاربردی تعریف می‌شوند. ظرفیت‌سنجی دقیق، برآورد بار مصرف، انتخاب محل نصب، مدل‌های اتصال به شبکه و نحوه استفاده از برق تولیدی، همگی به‌عنوان بخش‌های جدی طراحی این پروژه‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند. این تغییر در کیفیت اجرا، از بلوغ تدریجی بازار انرژی خورشیدی در بخش صنعت حکایت دارد.

در هفته‌های ابتدایی سال ۱۴۰۵، آنچه در محوطه برخی کارخانه‌ها و شهرک‌های صنعتی در حال شکل‌گیری است، فقط نصب چند ردیف پنل نیست؛ بلکه نشانه‌ای از یک جابه‌جایی مهم در اولویت‌های سرمایه‌گذاری است. صنعتی که تا دیروز، انرژی را صرفاً از شبکه سراسری مطالبه می‌کرد، امروز به سمت ساختن بخشی از ظرفیت تأمین برق خود حرکت کرده است. این تغییر، اگر با همین شتاب ادامه یابد، می‌تواند الگوی تازه‌ای از رابطه میان تولید و انرژی را در کشور شکل دهد.

به گزارش خبرنگار سهندخبر، هم‌زمان با نزدیک شدن به ماه‌های گرم سال، موضوع ناترازی برق بار دیگر به یکی از دغدغه‌های اصلی بخش تولید تبدیل شده است؛ با این تفاوت که در فروردین ۱۴۰۵، بخشی از صنایع دیگر در جایگاه انتظار نایستاده‌اند. آن‌ها از هم‌اکنون، پاسخ خود را به بحران احتمالی تابستان انتخاب کرده‌اند: سرمایه‌گذاری روی خورشید.

در این میان، برای بسیاری از صنعتگران، این انتخاب تنها یک راه‌حل اضطراری برای عبور از پیک مصرف نیست؛ بلکه فرصتی است برای کاهش ریسک، تثبیت تولید، ارتقای جایگاه صادراتی و هم‌راستا شدن با استانداردهای جدید اقتصاد جهانی. از همین رو، خورشید در سال ۱۴۰۵ برای صنعت ایران، فقط یک منبع انرژی نیست؛ بلکه به‌تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین میدان‌های سرمایه‌گذاری مولد و راهبردی است.

]]> صورت‌فلکی‌های ماهواره‌ای چگونه می‌توانند زیرساخت ارتباطی کشور را متحول کنند؟ https://sahandkhabar.ir/%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA%D9%81%D9%84%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA%D9%81%D9%84%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF Thu, 28 May 2026 14:10:03 +0330 پریا غفاری در سال‌هایی که رقابت بر سر توسعه اقتصاد دیجیتال، هوشمندسازی صنعت و گسترش خدمات عمومی در مناطق کم‌برخوردار شدت گرفته، مفهوم «اتصال پایدار» دیگر صرفاً یک مسئله فناورانه نیست؛ بلکه به یکی از مؤلفه‌های اصلی توسعه تبدیل شده است. در همین چارچوب، فناوری صورت‌فلکی‌های ماهواره‌ای در جهان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارها برای پوشش ارتباطی گسترده، کاهش شکاف دیجیتال و تقویت زیرساخت‌های راهبردی مورد توجه قرار گرفته است؛ فناوری‌ای که می‌تواند الگوی دسترسی به اینترنت، مدیریت داده و حتی خدمات عمومی را در مناطق به گزارش خبرنگار سهندخبر، در الگوی سنتی ارتباطات، توسعه زیرساخت در بسیاری از مناطق کوهستانی، مرزی، بیابانی و کم‌جمعیت با هزینه‌های سنگین همراه بوده است. ایجاد شبکه فیبر نوری، نصب سایت‌های مخابراتی و نگهداری از تجهیزات زمینی در چنین نواحی، نه‌تنها زمان‌بر و پرهزینه است، بلکه در برخی موارد از نظر عملیاتی نیز با محدودیت‌های جدی روبه‌رو می‌شود. در چنین شرایطی، استفاده از منظومه‌های ماهواره‌ای مدار پایین می‌تواند بخشی از این محدودیت تاریخی را جبران کند و دسترسی به خدمات ارتباطی را از وابستگی کامل به زیرساخت زمینی خارج سازد.

کارشناسان حوزه مخابرات معتقدند تفاوت اصلی صورت‌فلکی‌های ماهواره‌ای جدید با نسل‌های قدیمی‌تر در کاهش تأخیر ارتباطی، افزایش پوشش پیوسته و ارتقای ظرفیت انتقال داده است. در ماهواره‌های سنتی، تأخیر بالا همواره یکی از موانع جدی برای توسعه خدمات برخط، کنترل از راه دور و کاربردهای صنعتی بوده است؛ اما در مدل‌های جدید که مبتنی بر استقرار تعداد زیادی ماهواره در مدار پایین هستند، این فاصله زمانی تا حد قابل توجهی کاهش می‌یابد. همین ویژگی باعث شده است که کاربرد این فناوری از اینترنت‌رسانی عمومی فراتر برود و وارد حوزه‌هایی شود که نیازمند تبادل سریع و پایدار داده هستند.

یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که از چنین تحولی اثر می‌پذیرد، کشاورزی هوشمند است. در بسیاری از مناطق کشاورزی، به‌ویژه اراضی دورافتاده یا نواحی‌ای که پوشش ارتباطی ضعیف دارند، دسترسی مستمر به داده‌های مزرعه هنوز یک چالش اساسی محسوب می‌شود. با فراهم شدن ارتباط ماهواره‌ای پایدار، حسگرهای رطوبت خاک، سامانه‌های پایش دما، تجهیزات کنترل آبیاری و ابزارهای ثبت داده‌های اقلیمی می‌توانند اطلاعات را به‌صورت برخط به مراکز تحلیل ارسال کنند. این اتفاق فقط یک بهبود فنی نیست؛ بلکه در عمل می‌تواند تصمیم‌گیری کشاورزان را دقیق‌تر، زمان‌بندی آبیاری را بهینه‌تر و مصرف منابع را کنترل‌پذیرتر کند.

تحلیلگران این حوزه می‌گویند اگر اتصال پایدار برای مزارع و باغات در مقیاس وسیع فراهم شود، کشاورزی از مدل سنتی و واکنشی به سمت مدیریت داده‌محور حرکت خواهد کرد. به بیان دیگر، تصمیم درباره زمان آبیاری، نوع کوددهی، پایش سلامت محصول و حتی پیش‌بینی برخی آفات، دیگر صرفاً بر پایه تجربه میدانی انجام نمی‌شود، بلکه بر بستر داده‌های لحظه‌ای شکل می‌گیرد. در کشوری که مسئله آب و بهره‌وری کشاورزی از چالش‌های اساسی آن به شمار می‌رود، هر فناوری که بتواند مصرف منابع را هوشمندانه‌تر کند، عملاً وارد حوزه امنیت غذایی می‌شود و ارزش راهبردی پیدا می‌کند.

اما تأثیر صورت‌فلکی‌های ماهواره‌ای تنها به کشاورزی محدود نیست. در حوزه صنعت و معدن نیز اتصال پایدار یکی از عناصر پایه برای توسعه فناوری‌های نوین به شمار می‌رود. بسیاری از معادن، واحدهای استخراجی، تأسیسات اکتشافی و پروژه‌های صنعتی بزرگ در مناطقی قرار دارند که یا دسترسی ارتباطی محدودی دارند یا کیفیت ارتباط در آن‌ها پاسخگوی نیاز سامانه‌های جدید نیست. در چنین شرایطی، ارتباط ماهواره‌ای می‌تواند امکان پایش لحظه‌ای تجهیزات، دریافت داده‌های عملیاتی، کنترل از راه دور و انتقال ایمن اطلاعات فنی را فراهم کند.

به گزارش خبرنگار سهندخبر، یکی از روندهای مهم در صنایع بزرگ جهان، حرکت به سمت اینترنت اشیای صنعتی و نگهداری پیش‌بینانه است؛ مفهومی که بر پایه آن، عملکرد دستگاه‌ها به‌صورت مستمر رصد می‌شود و پیش از وقوع خرابی، نشانه‌های اختلال شناسایی می‌گردد. تحقق چنین الگویی بدون وجود اتصال پایدار و گسترده عملاً ممکن نیست. در این میان، صورت‌فلکی‌های ماهواره‌ای می‌توانند حلقه مفقوده میان تجهیزات پراکنده در جغرافیای دشوار و مراکز تحلیل داده باشند. این یعنی کاهش توقف تولید، بهبود ایمنی عملیاتی و افزایش بهره‌وری در بخش‌هایی که تاکنون تا حد زیادی از ظرفیت‌های دیجیتال دور مانده‌اند.

کاربرد دیگر این زیرساخت در مدیریت بحران نمایان می‌شود؛ حوزه‌ای که در آن، پایداری ارتباط گاه به اندازه خود امدادرسانی اهمیت دارد. تجربه حوادث طبیعی در سال‌های اخیر، از سیلاب و زلزله گرفته تا برف و رانش زمین، بارها نشان داده است که قطع یا اختلال در شبکه‌های زمینی می‌تواند روند هماهنگی میان نهادهای امدادی را با مشکل روبه‌رو کند. ارتباطات ماهواره‌ای در این شرایط می‌توانند نقش پشتیبان حیاتی ایفا کنند؛ به‌ویژه در مناطقی که دسترسی زمینی مختل شده یا زیرساخت‌های مخابراتی آسیب دیده‌اند.

کارشناسان معتقدند وقتی مدیریت بحران به داده‌های برخط، تصاویر لحظه‌ای، موقعیت‌یابی دقیق و ارتباط پایدار میان تیم‌های عملیاتی دسترسی داشته باشد، سرعت واکنش و دقت تصمیم‌گیری به‌طور محسوسی افزایش می‌یابد. این موضوع تنها به امداد و نجات محدود نمی‌شود؛ بلکه در پایش آتش‌سوزی‌های جنگلی، کنترل مرزها، هشدارهای اقلیمی و مدیریت حوادث در صنایع انرژی نیز می‌تواند تعیین‌کننده باشد. از این منظر، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی مبتنی بر ماهواره صرفاً یک پروژه ارتباطات نیست، بلکه بخشی از معماری تاب‌آوری ملی به شمار می‌رود.

در کنار مزایای فنی، این تحول ابعاد مهمی در حوزه اقتصاد دیجیتال نیز دارد. هر جا اتصال پایدار برقرار شود، امکان شکل‌گیری خدمات جدید افزایش می‌یابد: از آموزش از راه دور و سلامت دیجیتال گرفته تا تجارت الکترونیک، بانکداری برخط، خدمات دولتی هوشمند و کسب‌وکارهای مبتنی بر داده. مناطق دورافتاده‌ای که پیش‌تر در حاشیه نقشه دیجیتال قرار داشتند، در صورت دسترسی به ارتباط باکیفیت، می‌توانند به بازیگران فعال‌تری در زنجیره تولید و مصرف تبدیل شوند. این موضوع به‌ویژه برای توسعه متوازن منطقه‌ای اهمیت دارد؛ زیرا شکاف دیجیتال در بسیاری از موارد به شکاف اقتصادی و اجتماعی نیز منجر می‌شود.

با این حال، صاحب‌نظران تأکید می‌کنند که توسعه این فناوری بدون حل برخی الزامات کلیدی، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. نخستین مسئله، هزینه دسترسی و مدل اقتصادی بهره‌برداری است. اگر فناوری ارتباطی جدید تنها در سطح پروژه‌های بزرگ یا نهادهای محدود باقی بماند، اثر تحول‌آفرین آن در سطح ملی کاهش می‌یابد. مسئله دوم، زنجیره بومی تجهیزات و خدمات است؛ از ایستگاه‌های زمینی و ترمینال‌های کاربری گرفته تا نرم‌افزارهای مدیریت شبکه و امنیت داده. مسئله سوم نیز چارچوب‌های تنظیم‌گری و حکمرانی داده است؛ موضوعی که در فناوری‌های ماهواره‌ای اهمیتی دوچندان دارد، زیرا پای مدیریت طیف فرکانسی، امنیت ارتباطات و حفاظت از داده‌های حساس در میان است.

برخی تحلیلگران همچنین هشدار می‌دهند که توسعه ارتباطات ماهواره‌ای نباید به‌عنوان جایگزین مطلق زیرساخت زمینی تصور شود، بلکه باید آن را لایه مکمل و تقویت‌کننده دانست. در واقع، کارآمدترین مدل آن است که شبکه‌های فیبر نوری، موبایل، مراکز داده و ارتباطات ماهواره‌ای در کنار یکدیگر، یک معماری چندلایه و مقاوم ایجاد کنند. چنین نگاهی می‌تواند از دوباره‌کاری، هدررفت سرمایه و موازی‌کاری فناورانه جلوگیری کند و به جای پروژه‌های جزیره‌ای، یک اکوسیستم ارتباطی منسجم بسازد.

به گزارش سهندخبر، آنچه امروز در ادبیات فناوری جهان با عنوان «اتصال همه‌جا، برای همه‌چیز» مطرح می‌شود، دیگر یک شعار دوردست نیست. پیشرفت‌های پی‌درپی در فناوری ماهواره، کاهش هزینه پرتاب، توسعه حسگرها، گسترش هوش مصنوعی و رشد سریع اینترنت اشیا، همگی در حال هم‌افزایی‌اند تا تعریف سنتی از زیرساخت ارتباطی را تغییر دهند. در این میان، کشورهایی موفق‌تر خواهند بود که این تحول را نه صرفاً از منظر نمادین، بلکه به‌عنوان بخشی از راهبرد توسعه صنعتی، کشاورزی، خدماتی و منطقه‌ای خود ببینند.

در نهایت، صورت‌فلکی‌های ماهواره‌ای را باید بیش از آنکه یک پروژه فناورانه مستقل دانست، به‌عنوان پیشران یک زیست‌بوم جدید توسعه فهم کرد؛ زیست‌بومی که در آن اتصال پایدار، به ابزار توانمندسازی اقتصاد، مدیریت منابع، افزایش تاب‌آوری و کاهش نابرابری فضایی تبدیل می‌شود. اگر این مسیر با برنامه‌ریزی دقیق، سرمایه‌گذاری هدفمند و هم‌افزایی میان بخش‌های علمی، صنعتی و اجرایی دنبال شود، می‌توان انتظار داشت که نقشه ارتباطی کشور در سال‌های آینده از مرز شهرها فراتر برود و به دورافتاده‌ترین نقاط نیز برسد؛ جایی که اتصال، دیگر یک امتیاز نیست، بلکه پیش‌شرط حضور در آینده است.

]]> حرکت بازار کار به سمت مهارت‌محوری است چون مدرک دیگر به‌تنهایی کافی نیست https://sahandkhabar.ir/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA https://sahandkhabar.ir/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA Wed, 22 Apr 2026 09:10:27 +0330 پریا غفاری اردیبهشت ۱۴۰۵ را می‌توان یکی از مقاطع قابل توجه در بازار کار ایران دانست؛ مقطعی که در آن نشانه‌های تغییر در معیارهای استخدام، بیش از گذشته خود را نشان داده‌اند. داده‌های به‌دست‌آمده از بررسی آگهی‌های استخدامی، پلتفرم‌های کاریابی و رفتار کارفرمایان در ماه‌های اخیر حاکی از آن است که وزن «مهارت‌های کاربردی» در فرآیند جذب نیرو، به‌تدریج از جایگاه صرفاً مکمل خارج شده و در بسیاری از موقعیت‌های شغلی، به معیار اصلی تبدیل شده است. به گزارش سهندخبر، آنچه امروز در بخش قابل توجهی از آگهی‌های شغلی دیده می‌شود، دیگر صرفاً یک عنوان دانشگاهی یا نام رشته تحصیلی نیست، بلکه مجموعه‌ای از توانمندی‌های قابل سنجش و تجربه‌های عملی است که کارفرما در مرحله اول به آن توجه می‌کند. در عمل، بسیاری از مدیران منابع انسانی ترجیح می‌دهند با متقاضیانی وارد فرآیند مصاحبه شوند که بتوانند توانایی خود را با نمونه‌کار، پروژه اجرایی، سابقه کار واقعی یا تسلط بر ابزارهای تخصصی ثابت کنند؛ نه صرفاً با ارائه یک مدرک دانشگاهی.

این تغییر، بیش از آنکه یک روند مقطعی باشد، نتیجه مستقیم تحولی عمیق در ساختار اقتصاد و فناوری است. سرعت تغییر ابزارها، نرم‌افزارها، استانداردهای تولید و مدل‌های کسب‌وکار به اندازه‌ای افزایش یافته که بسیاری از محتوای آموزشیِ دانشگاهی، در فاصله‌ای کوتاه پس از تدوین، نیازمند بازنگری می‌شود. همین مسئله باعث شده فاصله میان آنچه در محیط دانشگاه آموزش داده می‌شود و آنچه در محیط واقعی کار مطالبه می‌شود، در برخی رشته‌ها آشکارتر از گذشته باشد.

در چنین شرایطی، بازار کار به‌تدریج از منطق «مدرک‌محور» فاصله گرفته و به سمت یک الگوی تازه حرکت کرده است؛ الگویی که می‌توان آن را مهارت‌محوری نامید. در این الگو، آنچه اهمیت دارد نه صرفاً گذراندن واحدهای درسی، بلکه توانایی حل مسئله، استفاده از ابزارهای روز، یادگیری سریع، انطباق با محیط‌های کاری متغیر و ارائه خروجی قابل اندازه‌گیری است. به بیان دیگر، ارزش نیروی کار بیش از پیش بر اساس «کارکرد» سنجیده می‌شود، نه صرفاً بر اساس «سابقه تحصیلی».

به گزارش خبرنگار سهندخبر، این تغییر رویکرد را می‌توان در چند حوزه به‌روشنی مشاهده کرد. در بخش فناوری اطلاعات، برنامه‌نویسی، تحلیل داده، طراحی محصول، بازاریابی دیجیتال و برخی مشاغل فنی، کارفرمایان بیش از آنکه درباره نام دانشگاه یا معدل پرس‌وجو کنند، به دنبال نمونه‌کار، گیت‌هاب، گزارش‌های تحلیلی، تجربه پروژه‌ای و میزان تسلط فرد بر ابزارهای تخصصی هستند. در این حوزه‌ها، مدرک تحصیلی همچنان اهمیت دارد، اما دیگر به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست.

در مقابل، مهارت‌هایی مانند کار گروهی، تفکر تحلیلی، ارتباط مؤثر، مدیریت زمان، توانایی ارائه، و یادگیری مداوم نیز به فهرست معیارهای جدی استخدام اضافه شده‌اند. به اعتقاد کارشناسان منابع انسانی، همین ترکیب از مهارت‌های سخت و نرم است که می‌تواند یک نیروی کار را برای بازار امروز قابل اتکا کند. از همین‌رو، بسیاری از شرکت‌ها در شرح شغل‌های جدید، به جای تکیه صرف بر عناوین دانشگاهی، مجموعه‌ای از توانمندی‌های عملی را فهرست می‌کنند که متقاضی باید آن‌ها را دارا باشد.

یکی از نکات مهم در این تغییر، افزایش نقش آموزش‌های کوتاه‌مدت، دوره‌های تخصصی و مسیرهای یادگیری غیررسمی است. در سال‌های گذشته، مسیر رایج موفقیت شغلی برای بسیاری از جوانان از دانشگاه می‌گذشت. اما اکنون، به‌ویژه در مشاغلی که با فناوری، داده، تولید محتوا، طراحی، برنامه‌نویسی یا فروش دیجیتال در ارتباط‌اند، مسیر ورود به بازار کار متنوع‌تر شده است. بخشی از نیروی کار جدید، مهارت‌های اصلی خود را نه در قالب آموزش رسمی دانشگاهی، بلکه از طریق بوت‌کمپ‌ها، دوره‌های آنلاین، کارآموزی، پروژه‌های آزاد و تجربه‌های واقعی کسب کرده است.

این روند البته به معنای بی‌اهمیت شدن دانشگاه نیست. دانشگاه همچنان در شکل‌دهی به دانش پایه، تفکر تحلیلی و تربیت نیروی متخصص نقش اساسی دارد. اما مسئله اصلی اینجاست که دانشگاه به‌تنهایی دیگر برای پاسخگویی به نیازهای متغیر بازار کار کافی نیست. کارفرماها اکنون انتظار دارند فارغ‌التحصیلان، علاوه بر دانش نظری، توانایی ورود سریع به محیط کار و انجام وظایف عملی را نیز داشته باشند. همین انتظار، فشار تازه‌ای بر نظام آموزشی وارد کرده تا خود را با واقعیت‌های جدید بازار تطبیق دهد.

در همین چارچوب، مفهوم یادگیری مادام‌العمر بیش از گذشته به یک ضرورت شغلی تبدیل شده است. نیروی کاری که امروز وارد بازار می‌شود، نمی‌تواند به دانشی که در ابتدای مسیر آموخته بسنده کند. او ناچار است در طول مسیر حرفه‌ای خود، به‌طور مستمر مهارت‌های جدید بیاموزد، ابزارهای تازه را فراگیرد و با تغییرات فناوری همراه شود. در غیر این صورت، فاصله او با نیازهای واقعی بازار، به‌تدریج افزایش خواهد یافت.

به گزارش سهندخبر، همین واقعیت موجب شده برخی شرکت‌های بزرگ و متوسط، به جای اتکا صرف به نظام استخدام سنتی، به سمت ایجاد آکادمی‌های درون‌سازمانی حرکت کنند؛ واحدهایی که وظیفه آن‌ها آموزش نیروی تازه‌وارد، ارتقای مهارت کارکنان و هم‌راستا کردن آموزش با نیاز واقعی سازمان است. این مدل، در بسیاری از کسب‌وکارها به ابزاری برای کاهش فاصله میان دانشگاه و صنعت تبدیل شده و در برخی موارد، حتی از آموزش‌های رسمی نیز کارآمدتر عمل کرده است.

از سوی دیگر، در بازار رقابتی امروز، تنها داشتن مهارت کافی نیست؛ بلکه توانایی اثبات مهارت نیز اهمیت دارد. کارفرماها بیش از گذشته به خروجی واقعی توجه می‌کنند. این خروجی می‌تواند یک پروژه موفق، یک نمونه تحلیل، یک نرم‌افزار، یک کمپین بازاریابی، یک طرح اجرایی یا هر سند دیگری باشد که نشان دهد فرد در عمل چه توانایی‌ای دارد. همین مسئله باعث شده مفهوم رزومه نیز تغییر کند و از یک فهرست ساده از سوابق تحصیلی و شغلی، به ابزاری برای نمایش توانمندی‌های واقعی تبدیل شود.

در ماه‌های آینده، به نظر می‌رسد رقابت بر سر جذب نیروی انسانی بیش از هر زمان دیگری بر مدار مهارت خواهد چرخید. شرکت‌هایی که بتوانند مسیر آموزش و ارتقای مهارت را در داخل سازمان خود طراحی کنند، شانس بیشتری برای حفظ و توسعه سرمایه انسانی خواهند داشت. در مقابل، مجموعه‌هایی که همچنان بر الگوهای قدیمی استخدام و ارتقای شغلی تکیه کنند، ممکن است در تأمین نیروی انسانی توانمند با چالش بیشتری مواجه شوند.

آنچه در اردیبهشت ۱۴۰۵ در بازار کار ایران دیده می‌شود، صرفاً یک تغییر در ادبیات استخدام نیست؛ بلکه نشانه‌ای از یک جابه‌جایی عمیق در منطق ارزش‌گذاری نیروی انسانی است. امروز، بیش از هر زمان دیگر، این مهارت است که درباره شانس ورود، ماندگاری و پیشرفت شغلی تصمیم می‌گیرد؛ نه صرفاً عنوانی که در پایان سال‌های تحصیل روی مدرک درج شده است.

]]> هوش مصنوعی چگونه ساختار صنعتی کشور را بازطراحی می‌کند؟ https://sahandkhabar.ir/%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF Sat, 04 Apr 2026 08:19:28 +0330 پریا غفاری در حالی که در ویترین رسانه‌های عمومی، هیاهوی هوش مصنوعی (AI) عمدتاً حول محور مدل‌های زبانی، چت‌بات‌های پاسخگو و ابزارهای تولید تصویر متمرکز است، در لایه‌های زیرین و در قلب تپنده شهرک‌های صنعتی ایران، رویدادی به مراتب بنیادین‌تر و استراتژیک‌تر در حال وقوع است. این، نه یک انقلاب در حوزه ارتباطات، که تحولی عمیق در «فلسفه تولید» است. بررسی‌های میدانی و گزارش‌های اختصاصی سهندخبر نشان می‌دهد که معماری صنعتی کشور در حال عبور از عصر مکانیکِ محض به سوی دوران «هوشمندیِ فراگیر» است؛ گذاری که پرچمدار آن فنا به گزارش سهندخبر، امروزه بیش از ۳۰ درصد از کارخانجات بزرگ و صنایع مادر در کشور، دیگر نه تنها به ماشین‌آلات و خطوط تولید خود به عنوان دارایی‌های فیزیکی نگاه می‌کنند، بلکه نسخه‌ای مجازی و همزاد از آن‌ها را در فضای ابری ساخته‌اند. دوقلوی دیجیتال، در واقع یک مدل دینامیک و زنده از کل خط تولید است که از طریق هزاران حسگر اینترنت اشیاء (IoT) به صورت لحظه‌ای با واقعیت فیزیکی همگام می‌شود.

این فناوری دیگر یک پروژه آزمایشی نیست؛ بلکه یک «ضرورت عملیاتی» است. دوقلوهای دیجیتال به مهندسان اجازه می‌دهند تا به جای واکنش نشان دادن به خرابی‌ها (روش سنتی)، به پیش‌بینی وقوع آن‌ها بپردازند. هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های ارتعاشی، حرارتی و الکتریکی، می‌تواند «اضطراب» یک دستگاه را پیش از آنکه به «سکته» (خرابی و توقف خط) منجر شود، تشخیص داده و دستور توقف یا تعمیر پیشگیرانه را صادر کند.

تغییر پارادایم در مدیریت دارایی‌های ثابت

بررسی آمارهای عملکردی شرکت‌های پیشرو که این زیرساخت را پیاده‌سازی کرده‌اند، خیره‌کننده است. عبور از مدل «تعمیر پس از خرابی» به مدل «نگهداری مبتنی بر پیش‌بینی» (Predictive Maintenance)، هزینه‌های توقف تولید و عملیات تعمیراتی را تا ۴۵ درصد کاهش داده است.

اما آنچه در گزارش‌های سهندخبر اهمیت دوچندان دارد، تأثیر این تحول بر «سرمایه انسانی» است. برخلاف تصور عمومی مبنی بر اینکه هوش مصنوعی جایگزین انسان خواهد شد، ما با پدیده‌ای به نام «ارتقای نقش» مواجه هستیم. خط تولید هوشمند دیگر به کارگران ساده نیاز ندارد؛ بلکه به «تکنیسین‌های تحلیل‌گر» محتاج است. فردی که در گذشته تنها مسئول نظارت بر دکمه‌های یک دستگاه بود، اکنون به ناظری تبدیل شده که داشبوردهای تحلیلی را پایش می‌کند، خروجی‌های هوش مصنوعی را تفسیر کرده و تصمیمات استراتژیک برای بهینه‌سازی روند تولید می‌گیرد. این یعنی، هوش مصنوعی کار را حذف نکرده، بلکه آن را «تخصصی‌تر و باارزش‌تر» کرده است.

بحران شکاف بهره‌وری؛ زنگ خطر برای صنایع کوچک

با این حال، این سکه روی دیگری هم دارد. در حالی که غول‌های صنعتی با اتکا به نقدینگی و ظرفیت‌های مدیریتی خود در حال پرش به سوی Industry 4.0 هستند، شرکت‌های کوچک و متوسط (SMEs) در یک بلاتکلیفی استراتژیک گرفتار شده‌اند. هزینه‌های بالای اولیه برای ایجاد زیرساخت‌های ابری، شبکه حسگرهای دقیق و تحلیل داده‌های حجیم، این صنایع را در دوراهی «مدرن شدن یا فنا شدن» قرار داده است.

سهندخبر در تحلیل‌های خود هشدار می‌دهد که اگر دولت در بودجه سال ۱۴۰۵ تدابیر حمایتی ویژه‌ای -از جمله تسهیلات کم‌بهره برای نوسازی تکنولوژیک، معافیت‌های مالیاتی برای شرکت‌های فعال در حوزه IoT و مشوق‌های نوسازی سخت‌افزاری- در نظر نگیرد، شاهد «شکاف بهره‌وری» عمیقی خواهیم بود. تداوم این وضعیت، صنایع کوچک را از زنجیره تأمین ملی بیرون رانده و آن‌ها را در برابر رقابت با صنایع بزرگ و محصولات وارداتی خلع‌سلاح می‌کند.

سال ۱۴۰۵؛ نقطه عطفِ تاریخ صنعتی کشور

ما در سهندخبر با بررسی متغیرهای اقتصادی و روندهای فناورانه، معتقدیم که سال ۱۴۰۵ سالِ تعیین‌کننده برای «صنعت هوشمند» ایران است. این سال، نقطه‌ای است که در آن «بازار» دیگر به شرکت‌های سنتی که تنها با اتکا به نیروی کار ارزان و انرژی یارانه‌ای اداره می‌شوند، روی خوش نشان نخواهد داد.

در این پارادایم جدید، قدرت رقابت نه در حجم تولید، بلکه در «هوشمندی تولید» نهفته است. هر مجموعه‌ای که در این گذار استراتژیک تعلل کند و نتواند خود را با الزاماتِ عصر دیجیتال همسو سازد، نه تنها حاشیه سود خود را از دست خواهد داد، بلکه به زودی از زنجیره تأمین ملی حذف شده و به تاریخ اقتصاد صنعتی خواهد پیوست.

آینده تولید، در دستان کسانی است که یاد بگیرند چگونه با ماشین‌های خود «گفتگو» کنند. و این، تنها راه بقا در بازارِ تهاجمیِ نیمه دوم دهه ۱۴۰۰ است.

]]> نقدینگی و بازارهای موازی؛ چرا بازارهای مالی در بهار ۱۴۰۵ محتاط هستند؟ https://sahandkhabar.ir/%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D8%A7%D8%B7-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D8%A7%D8%B7-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF Thu, 05 Mar 2026 07:30:13 +0330 پریا غفاری اسفند ۱۴۰۴ در حالی به پایان می‌رسد که تحلیلگران بازار سرمایه، نسبت به رفتارهای هیجانی معامله‌گران در ماه‌های ابتدایی سال آینده هشدار می‌دهند. داده‌های استخراج شده از تالار بورس در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که ورود «پول‌های هوشمند» به نمادهای کوچک و متوسط، اگرچه رونقی ظاهری ایجاد کرده، اما به معنای تثبیت وضعیت کلان اقتصادی نیست. به گزارش خبرنگار سهندخبر، نشانه‌های تازه‌ای که این روزها در بازارهای مالی و سرمایه‌ای کشور دیده می‌شود، از یک تغییر مهم در رفتار بازیگران اقتصادی حکایت دارد؛ تغییری که به باور کارشناسان، نه یک نوسان مقطعی، بلکه آغاز مرحله‌ای تازه در نظم تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران است. اگر در سال‌های گذشته، کوچک‌ترین سیگنال سیاسی، شایعه ارزی یا التهاب روانی می‌توانست موجی از جابه‌جایی سرمایه را به سمت بازارهای موازی مانند طلا، ارز و دارایی‌های سوداگرانه روانه کند، اکنون شرایط تا حد قابل توجهی متفاوت شده است.

تحلیلگران اقتصادی معتقدند آنچه امروز در بطن بازار جریان دارد، نوعی «انتظار تورمی اصلاح‌شده» است؛ مفهومی که از کاهش رفتارهای هیجانی و افزایش احتیاط در تصمیم‌گیری‌های مالی خبر می‌دهد. به بیان ساده‌تر، فعالان بازار دیگر صرفاً بر پایه ترس از آینده یا شایعات زودگذر تصمیم نمی‌گیرند، بلکه بیش از گذشته به متغیرهای واقعی، صورت‌های مالی، ظرفیت تولید، بهره‌وری و کیفیت مدیریت شرکت‌ها توجه نشان می‌دهند.

این تغییر رفتار، به گفته صاحب‌نظران، بی‌ارتباط با مجموعه سیاست‌های پولی و اعتباری ماه‌های اخیر نیست. بانک مرکزی با اتخاذ رویکردی انقباضی، تلاش کرده است تا از شدت انتظارات تورمی و شتاب حرکت نقدینگی به سمت بازارهای غیرمولد بکاهد. هرچند آثار این سیاست‌ها در کوتاه‌مدت با فشار بر برخی بخش‌های اقتصادی همراه بوده، اما در سطح کلان، نوعی بازتنظیم در انتظارات سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است؛ بازتنظیمی که اکنون خود را در کاهش واکنش‌های ناگهانی و رشد نگاه تحلیلی‌تر در بازار نشان می‌دهد.

بررسی‌های سهندخبر از داده‌های منتشرشده در سامانه کدال نیز مؤید همین تغییر فاز است. گزارش‌های عملکرد شرکت‌های تولیدی نشان می‌دهد که برخلاف دوره‌هایی که رشد عمومی قیمت‌ها می‌توانست ضعف‌های مدیریتی یا ناکارآمدی عملیاتی بنگاه‌ها را تا حدی پنهان کند، در وضعیت فعلی تنها شرکت‌هایی توانسته‌اند موقعیت سودآور خود را حفظ کنند که به‌طور واقعی در مسیر نوسازی فناوری، بهبود فرآیند تولید، کاهش هزینه‌های انرژی و ارتقای بهره‌وری حرکت کرده‌اند.

در میان صنایع مختلف، آن دسته از بنگاه‌هایی که سرمایه‌گذاری هدفمند در فناوری‌های نوین انجام داده‌اند، امروز از مزیت رقابتی روشن‌تری برخوردارند. کاهش اتکا به روش‌های پرهزینه تولید، مدیریت بهتر منابع، کنترل مصرف انرژی و حرکت به سوی ساختارهای بهره‌ورتر باعث شده است که این شرکت‌ها بتوانند در فضای فشرده‌تر اقتصادی، همچنان حاشیه سود خود را حفظ کنند. در مقابل، صنایعی که همچنان با الگوی سنتی، هزینه‌های سربار بالا و وابستگی شدید به نوسانات بیرونی فعالیت می‌کنند، بیش از سایرین در معرض فرسایش سودآوری قرار گرفته‌اند.

از همین منظر، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که نیمه نخست سال ۱۴۰۵ را باید دوره‌ای برای «پالایش بازار» دانست؛ دوره‌ای که در آن، فاصله میان دارایی‌های برخوردار از پشتوانه بنیادی و دارایی‌های متکی بر موج‌های سفته‌بازانه، آشکارتر از گذشته خواهد شد. این پالایش، لزوماً به معنای ریزش فراگیر یا رکود مطلق نیست، بلکه بیشتر بیانگر آن است که بازار در حال عبور از فاز رشدهای عمومی و بی‌تمایز به سمت مرحله‌ای است که در آن، کیفیت، مزیت عملیاتی و توان واقعی شرکت‌ها تعیین‌کننده‌تر می‌شود.

در چنین فضایی، سرمایه‌گذارانی که همچنان با ذهنیت کسب سودهای سریع، کوتاه‌مدت و یک‌شبه وارد بازار می‌شوند، احتمالاً با واقعیت‌های تازه‌ای روبه‌رو خواهند شد. مهم‌ترین چالش این گروه، موضوع نقدشوندگی است؛ چرا که در بازار انتخاب‌گر، همه دارایی‌ها به یک اندازه مورد توجه قرار نمی‌گیرند و همه نمادها در هر لحظه خریدار نخواهند داشت. این یعنی بخشی از سرمایه‌گذاران ممکن است در زمان نیاز به خروج، با بازار کم‌عمق‌تر، تقاضای محدودتر و فاصله بیشتر میان قیمت‌های پیشنهادی خرید و فروش مواجه شوند.

در سوی دیگر، صنایع پیشرو که از بنیان‌های محکم‌تر، ترازنامه‌های شفاف‌تر و قدرت عملیاتی بالاتری برخوردارند، احتمالاً مسیر رشد خود را ادامه خواهند داد؛ اما نه با جهش‌های هیجانی، بلکه با شیبی ملایم، تدریجی و مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی. این همان نقطه‌ای است که بازار را برای تحلیلگران حرفه‌ای جذاب‌تر و برای معامله‌گران صرفاً هیجان‌محور دشوارتر می‌کند. به تعبیر برخی فعالان باسابقه بازار، «دوران سود گرفتن از هر چیزی فقط به‌خاطر تورم» در حال کمرنگ شدن است و جای خود را به دوره‌ای می‌دهد که در آن، انتخاب درست مهم‌تر از صرفاً حضور در بازار است.

برخی ناظران اقتصادی همچنین تأکید می‌کنند که تداوم این روند، می‌تواند به نفع بخش واقعی اقتصاد تمام شود. وقتی سرمایه‌گذار به جای تعقیب نوسانات زودگذر، به سراغ شرکت‌هایی می‌رود که دارایی مولد، ظرفیت تولید، برنامه توسعه و مزیت فناورانه دارند، در واقع منابع مالی نیز به سمت فعالیت‌های باکیفیت‌تر هدایت می‌شود. این جابه‌جایی، اگرچه ممکن است برای جریان‌های سفته‌بازانه خوشایند نباشد، اما در بلندمدت می‌تواند به تقویت انضباط مالی، شفافیت و کارایی در بازار سرمایه منجر شود.

]]> دیابت را زودتر بشناسیم؛ علائم هشداردهنده‌ای که نباید نادیده گرفته شوند https://sahandkhabar.ir/%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%88%D8%AF%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%88%D8%AF%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF Sat, 31 Jan 2026 15:02:01 +0330 پریا غفاری پزشکان هشدار می‌دهند دیابت نوع ۲ در بسیاری از افراد به‌آرامی و بدون نشانه‌های واضح آغاز می‌شود و ممکن است زمانی تشخیص داده شود که عوارض آن بر قلب، کلیه، چشم یا اعصاب اثر گذاشته است. به گفته کارشناسان، افزایش آگاهی عمومی نسبت به علائم اولیه می‌تواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض داشته باشد. به گزارش سهندخبر، پزشکان هشدار می‌دهند دیابت نوع ۲ در بسیاری از افراد به‌آرامی و بدون نشانه‌های واضح آغاز می‌شود و ممکن است زمانی تشخیص داده شود که عوارض آن بر قلب، کلیه، چشم یا اعصاب اثر گذاشته است. به گفته کارشناسان، افزایش آگاهی عمومی نسبت به علائم اولیه می‌تواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض داشته باشد.

متخصصان می‌گویند از علائم شایع و هشداردهنده می‌توان به تشنگی غیرعادی، تکرر ادرار، خستگی مداوم، تاری دید و کاهش وزن غیرقابل توضیح اشاره کرد. همچنین برخی افراد دچار گرسنگی زودرس، خشکی دهان، یا کندی در ترمیم زخم‌ها می‌شوند؛ مواردی که اگر تکرار شوند، نیازمند ارزیابی پزشکی هستند.

کارشناسان به یک نشانه مهم دیگر هم اشاره می‌کنند: عفونت‌های مکرر یا طولانی‌مدت، به‌ویژه عفونت‌های پوستی یا قارچی، می‌تواند در برخی افراد با اختلال در کنترل قند خون همراه باشد. علاوه بر این، بی‌حسی یا گزگز دست و پا نیز ممکن است نشانه درگیری عصبی در اثر قند خون بالا باشد و باید جدی گرفته شود.

پزشکان تأکید دارند تشخیص دیابت با حدس و گمان انجام نمی‌شود و نیازمند آزمایش‌های استاندارد است. به گفته آنان، افرادی که اضافه وزن دارند، فعالیت بدنی کمی دارند، سابقه خانوادگی دیابت دارند یا فشار خون و چربی خونشان بالاست، بهتر است بررسی‌های دوره‌ای قند خون را در برنامه مراقبت سلامت خود بگنجانند.

در بخش پیشگیری، متخصصان اصلاح سبک زندگی را کلیدی می‌دانند: کاهش مصرف قندهای ساده و نوشیدنی‌های شیرین، افزایش فیبر غذایی، فعالیت بدنی منظم و مدیریت وزن. کارشناسان یادآور می‌شوند اقدام زودهنگام—حتی پیش از تشخیص قطعی دیابت—می‌تواند مسیر بیماری را کند کند و خطر عوارض بلندمدت را کاهش دهد.

]]> سکته‌های «خاموش» در کمین؛ چرا کنترل فشار خون باید به یک عادت روزانه تبدیل شود؟ https://sahandkhabar.ir/%D8%B3%DA%A9%D8%AA%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D9%88%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%B3%DA%A9%D8%AA%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D9%88%D8%AF Thu, 25 Dec 2025 13:12:45 +0330 پریا غفاری فشار خون بالا یکی از شایع‌ترین عوامل خطر در بیماری‌های قلبی‌عروقی است؛ بیماری‌ای که در بسیاری از موارد بدون علامت مشخص پیش می‌رود و به همین دلیل در ادبیات پزشکی از آن به‌عنوان «قاتل خاموش» نیز یاد می‌شود. پزشکان می‌گویند بخش قابل توجهی از افراد تا زمانی که با عارضه‌ای مانند سکته مغزی، سکته قلبی، نارسایی کلیه یا اختلال بینایی روبه‌رو نشوند، از بالا بودن فشار خون خود مطلع نیستند به گزارش گروه اجتماعی-سلامت سهندخبر، متخصصان قلب و عروق تأکید می‌کنند فشار خون بالا به‌تنهایی یک بیماری «لحظه‌ای» نیست؛ بلکه فرآیندی است که در طول زمان به دیواره رگ‌ها آسیب می‌زند و زمینه را برای تنگی عروق، ایجاد لخته و کاهش خون‌رسانی به اندام‌های حیاتی فراهم می‌کند. از نگاه کارشناسان، خطر اصلی دقیقاً در همین روند تدریجی است: فرد ممکن است روزمره زندگی کند، اما در پس‌زمینه، آسیب عروقی در حال پیشرفت باشد.

پزشکان با اشاره به اینکه علائمی مانند سردرد، سرگیجه یا خون‌دماغ شدن الزاماً معیار قابل اتکایی برای تشخیص فشار خون بالا نیست، توصیه می‌کنند اندازه‌گیری منظم فشار خون به‌ویژه برای افراد بالای ۴۰ سال، افراد دارای اضافه وزن، سیگاری‌ها و کسانی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی‌عروقی دارند در اولویت قرار گیرد. در کنار آن، کسانی که دیابت یا بیماری کلیوی دارند نیز باید کنترل فشار خون را بخشی از برنامه ثابت مراقبت خود بدانند.

کارشناسان تغذیه و سلامت عمومی، اصلاح سبک زندگی را یکی از ستون‌های اصلی کنترل فشار خون معرفی می‌کنند: کاهش مصرف نمک و غذاهای فرآوری‌شده، افزایش مصرف میوه و سبزی، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، مدیریت استرس و پرهیز از مصرف دخانیات. آنان می‌گویند برخی تغییرات ساده—مانند کم کردن خوراکی‌های شور، نوشیدنی‌های شیرین و فست‌فود—می‌تواند در طول زمان اثر قابل توجهی بر سلامت قلب و رگ‌ها داشته باشد.

در حوزه درمان دارویی نیز متخصصان یادآور می‌شوند که قطع یا کم‌وزیاد کردن داروهای فشار خون بدون نظر پزشک می‌تواند خطرناک باشد. به گفته آنان، برخی بیماران پس از چند هفته کنترل مناسب فشار خون، دارو را خودسرانه کنار می‌گذارند؛ در حالی که کنترل فشار خون معمولاً نیازمند پیگیری طولانی‌مدت است و تغییر برنامه درمانی باید با ارزیابی دقیق انجام شود.

پزشکان همچنین به اهمیت «اندازه‌گیری درست» اشاره می‌کنند: نشستن چند دقیقه پیش از اندازه‌گیری، قرار دادن بازو در سطح قلب، استفاده از دستگاه استاندارد و انجام چند اندازه‌گیری در زمان‌های مختلف می‌تواند خطا را کاهش دهد. به گفته آنان، ثبت نتایج و ارائه آن به پزشک، تصویر دقیق‌تری از وضعیت فرد می‌دهد و از تصمیم‌گیری بر اساس یک عدد مقطعی جلوگیری می‌کند.

جمع‌بندی کارشناسان این است که کنترل فشار خون، یک اقدام لوکس یا صرفاً ویژه سالمندان نیست؛ بلکه بخشی از سواد سلامت عمومی است. در شرایطی که بسیاری از سکته‌ها قابلیت پیشگیری دارند، پزشکان از شهروندان می‌خواهند پایش منظم فشار خون را جدی بگیرند و در صورت مشاهده اعداد بالا یا مرزی، مسیر پیگیری پزشکی و اصلاح سبک زندگی را به تعویق نیندازند.

]]> توصیه پزشکان به گروه‌های پرخطر برای پیشگیری از آنفلوانزا https://sahandkhabar.ir/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86%D9%81%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%A7 https://sahandkhabar.ir/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86%D9%81%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%A7 Sun, 23 Nov 2025 11:51:07 +0330 پریا غفاری با ورود به فصل پاییز و افزایش موارد بیماری‌های تنفسی، پزشکان و کارشناسان سلامت نسبت به جدی گرفتن علائم شبیه آنفلوانزا و رعایت اصول پیشگیری، به‌ویژه در گروه‌های پرخطر، تأکید می‌کنند. به گفته متخصصان، هم‌پوشانی علائم آنفلوانزا با سرماخوردگی و برخی عفونت‌های ویروسی دیگر باعث می‌شود بخشی از بیماران در روزهای نخست، بیماری را ساده فرض کنند و دیرتر به مراقبت مناسب برسند. به گزارش سهندخبر، پزشکان توضیح می‌دهند که آنفلوانزا معمولاً با تب، بدن‌درد، ضعف قابل توجه، سردرد و سرفه شروع می‌شود و در برخی افراد می‌تواند به سرعت شدت بگیرد. در سالمندان، زنان باردار، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای (مانند بیماری‌های قلبی، ریوی، دیابت) و کسانی که نقص ایمنی دارند، احتمال بروز عوارضی مانند ذات‌الریه و تشدید بیماری‌های مزمن بالاتر است و مراجعه زودهنگام برای ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

کارشناسان می‌گویند مهم‌ترین محورهای پیشگیری شامل شست‌وشوی مرتب دست‌ها، تهویه مناسب فضاهای بسته، پرهیز از حضور در تجمعات در صورت داشتن علائم، و رعایت آداب سرفه و عطسه است. همچنین تأکید می‌شود استفاده از ماسک در محیط‌های شلوغ یا برای افرادی که با بیماران پرخطر زندگی می‌کنند می‌تواند میزان انتقال را کاهش دهد، به‌ویژه در دوره‌های اوج شیوع بیماری‌های تنفسی.

در بخش درمان نیز متخصصان یادآور می‌شوند که مصرف خودسرانه دارو—به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها—در بیماری‌های ویروسی نه‌تنها کمکی به بهبود نمی‌کند، بلکه می‌تواند عوارض دارویی و افزایش مقاومت میکروبی را به دنبال داشته باشد. به گفته آنان، تصمیم درباره نیاز به داروهای اختصاصی یا ارزیابی‌های تکمیلی باید بر اساس معاینه و نظر پزشک انجام شود.

پزشکان در پایان توصیه می‌کنند شهروندان در صورت تب بالا و ماندگار، تنگی نفس، درد قفسه سینه، خواب‌آلودگی غیرطبیعی، یا طولانی شدن علائم بیش از چند روز، مراجعه به مراکز درمانی را به تأخیر نیندازند. همچنین خانواده‌ها بهتر است برای مراقبت از کودکان، سالمندان و بیماران زمینه‌ای، برنامه پیشگیرانه دقیق‌تری در پاییز در نظر بگیرند.

]]> مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک در بیماری‌های ویروسی سلامت عمومی را تهدید می‌کند https://sahandkhabar.ir/%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF Mon, 27 Oct 2025 08:19:06 +0330 پریا غفاری به گزارش سرویس سلامت سهندخبر، بسیاری از عفونت‌های شایع فصلی در پاییز و زمستان، از جمله سرماخوردگی و بخش قابل توجهی از گلودردها، منشأ ویروسی دارند و در چنین شرایطی مصرف آنتی‌بیوتیک، به‌ویژه بدون تجویز پزشک، فاقد اثربخشی درمانی است. پزشکان تأکید می‌کنند آنتی‌بیوتیک‌ها تنها بر عفونت‌های باکتریایی اثر دارند و استفاده نابجا از آن‌ها می‌تواند تعادل طبیعی میکروبی بدن را بر هم بزند.

متخصصان می‌گویند یکی از مشکلات رایج در فصل سرما، مراجعه بیمارانی است که با مشاهده علائمی مانند تب، سرفه یا درد گلو، به‌سرعت به سراغ داروهای آنتی‌بیوتیکی باقی‌مانده در منزل می‌روند یا بدون ارزیابی دقیق، از داروخانه درخواست دارو می‌کنند. این در حالی است که تشخیص تفاوت میان یک عفونت ویروسی ساده و عفونت باکتریایی نیازمند بررسی بالینی و در برخی موارد آزمایش‌های تکمیلی است.

کارشناسان حوزه سلامت هشدار می‌دهند که تکرار این رفتار نادرست در سطح جامعه، در بلندمدت باعث می‌شود باکتری‌ها نسبت به داروها مقاوم شوند؛ به این معنا که در عفونت‌های واقعی و جدی، درمان‌های رایج دیگر اثربخشی گذشته را نخواهند داشت. این پدیده که از آن با عنوان مقاومت آنتی‌بیوتیکی یاد می‌شود، یکی از نگرانی‌های مهم نظام‌های سلامت در جهان به شمار می‌رود.

پزشکان همچنین یادآور می‌شوند که مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند با عوارضی مانند اسهال، تهوع، واکنش‌های آلرژیک، آسیب به فلور طبیعی روده و افزایش احتمال بروز عفونت‌های مقاوم همراه باشد. به گفته آنان، اصرار برخی بیماران برای دریافت دارو در نخستین روزهای بیماری، یکی از موانع مهم در مدیریت منطقی درمان‌های عفونی است.

در مقابل، متخصصان توصیه می‌کنند در مواردی که علائم بیماری خفیف تا متوسط است، استراحت کافی، مصرف مایعات، تغذیه مناسب، کنترل تب و مراجعه به پزشک در صورت تداوم یا تشدید علائم، بهترین راهکار است. تب بالا و ماندگار، تنگی نفس، درد شدید، کاهش سطح هوشیاری، یا طولانی شدن علائم، از جمله نشانه‌هایی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی را جدی‌تر می‌کنند.

کارشناسان تأکید دارند که آموزش عمومی درباره تفاوت بیماری‌های ویروسی و باکتریایی می‌تواند نقش مهمی در کاهش مصرف نادرست دارو داشته باشد. به باور آنان، اصلاح الگوی مصرف دارو نه‌تنها به سلامت فردی کمک می‌کند، بلکه بخشی از مسئولیت اجتماعی در قبال حفظ اثربخشی درمان‌ها برای آینده است.

در شرایطی که نظام‌های سلامت در سراسر جهان بر مصرف منطقی داروها تأکید دارند، پزشکان از شهروندان می‌خواهند از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها پرهیز کرده و درمان عفونت‌ها را تنها بر اساس نظر پزشک دنبال کنند؛ توصیه‌ای ساده اما حیاتی که می‌تواند از بروز مشکلات درمانی گسترده در سال‌های آینده جلوگیری کند.

]]> آغاز توزیع گسترده واکسن‌های درمانی سرطان در شبکه‌های بهداشتی جهانی https://sahandkhabar.ir/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B9-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C https://sahandkhabar.ir/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B9-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C Tue, 07 Oct 2025 12:35:53 +0330 پریا غفاری با ورود به نیمه دوم سال ۱۴۰۴، جامعه پزشکی شاهد یکی از بزرگترین تحولات قرن حاضر در حوزه سلامت عمومی است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده از سوی سازمان جهانی بهداشت و تاییدیه نهایی نهادهای نظارتی، نسل جدید درمان‌های مبتنی بر تکنولوژی mRNA که پیش‌تر در دوران پاندمی کرونا به جهان معرفی شده بود، اکنون در قامت «واکسن‌های درمانی سرطان» و «درمان‌های فوق‌سریع بیماری‌های خودایمنی» وارد فاز عملیاتی گسترده شده است. آنچه مهرماه ۱۴۰۴ را در تقویم پزشکی متمایز می‌کند، آغاز به کار پلتفرم‌های ملی «پزشکی دقیق» (Precision Medicine) در بسیاری از کشورها، از جمله ایران است. در این رویکرد، دیگر یک نسخه واحد برای همه بیماران پیچیده نمی‌شود؛ بلکه با استفاده از توالی‌یابی سریع ژنتیکی که هزینه‌ی آن در سال جاری به حداقل رسیده است، داروهای هر فرد بر اساس نقشه ژنتیکی او طراحی می‌شود.

دکتر آریا راد، متخصص بیوتکنولوژی پزشکی، در این باره می‌گوید:

«ما اکنون در نقطه‌ای هستیم که می‌توانیم به جای سرکوب علائم بیماری، با استفاده از نانوذرات لیپیدی، کدهای اصلاحی را مستقیماً به سلول‌های هدف برسانیم. این جهش علمی که در پاییز ۱۴۰۴ به ثبات رسیده، نرخ بقای بیماران مبتلا به ملانوما و سرطان پانکراس را تا ۴۰ درصد نسبت به دو سال گذشته افزایش داده است.»

هوش مصنوعی در خدمت تشخیص زودهنگام

بخش دیگری از این تحول که در گزارش‌های علمی اخیر مهرماه بر آن تاکید شده، ادغام کامل هوش مصنوعی (AI) در تجهیزات تصویربرداری پزشکی است. سیستم‌های تشخیص خودکار اکنون قادرند تومورهای بدخیم را در ابعادی تشخیص دهند که تا پیش از این توسط چشم انسان یا رادیولوژیست‌های سنتی قابل رویت نبود. این موضوع باعث شده است که مفهوم «پیشگیری» از حالت تئوری به یک فرآیند دقیق دیجیتالی تبدیل شود.

چالش‌های جدید: اخلاق پزشکی و عدالت در سلامت

با وجود این پیشرفت‌های خیره‌کننده، نشست‌های تخصصی وزارت بهداشت در مهر ۱۴۰۴ بر یک موضوع حیاتی متمرکز است: عدالت در دسترسی. اگرچه تکنولوژی تولید این داروها بومی‌سازی شده است، اما هزینه بالای زیرساخت‌های آزمایشگاهی همچنان چالشی برای دسترسی همگانی در مناطق محروم محسوب می‌شود. کارشناسان معتقدند اولویت دولت‌ها در سال پیش رو باید سرمایه‌گذاری بر روی «پلتفرم‌های تولید محلی» باشد تا شکاف سلامت میان جوامع کاهش یابد.

خلاصه وضعیت سلامت در مهر ۱۴۰۴:

  • واکسن‌های شخصی‌سازی شده: عبور از فاز آزمایشگاهی و ورود به پروتکل‌های درمانی بیمارستانی.
  • پایش هوشمند: استفاده گسترده از گجت‌های پوشیدنی که به طور مستقیم به پرونده الکترونیک سلامت متصل هستند.
  • کاهش مرگ‌ومیر: پیش‌بینی کاهش ۱۵ درصدی مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی به واسطه داروهای نسل جدید تنظیم‌کننده لیپید.

این گزارش نشان می‌دهد که سال ۱۴۰۴، سالی است که در آن مرز میان «تکنولوژی دیجیتال» و «بیولوژی انسانی» بیش از هر زمان دیگری کمرنگ شده و سلامت انسان به جای “واکنش به بیماری”، بر محور “پیش‌بینی و پیشگیری” استوار گشته است.

]]> پیشرفت‌های پزشکی و دستاوردهای تحقیقاتی و چالش‌های نظام سلامت https://sahandkhabar.ir/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA https://sahandkhabar.ir/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA Tue, 22 Jul 2025 23:54:56 +0330 پریا غفاری تیرماه ۱۴۰۴ شاهد دستاوردهای قابل توجهی در حوزه پزشکی و سلامت در ایران بود، از جمله پیشرفت در تولید داروهای نوترکیب، ثبت پروتکل‌های جدید درمانی، و توسعه فناوری‌های پزشکی. این مقاله با استناد به گزارش‌های رسمی وزارت بهداشت و مراکز تحقیقاتی، مهم‌ترین رویدادهای پزشکی این ماه را بررسی می‌کند و چالش‌های پیش‌روی نظام سلامت را تحلیل می‌نماید. پزشکی و فناوری‌های سلامت در ایران با سرعت در حال پیشرفت است. در تیرماه ۱۴۰۴، محققان ایرانی موفق به ثبت اختراعات جدید، تولید داروهای پیشرفته و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مؤثر شدند. این مقاله مروری بر مهم‌ترین اتفاقات این حوزه دارد و تأثیر آن‌ها را بر سلامت عمومی بررسی می‌کند.

دستاوردهای پزشکی ایران در سال جدید

۱. تولید داروهای نوترکیب و بیوسیمیلار

  • رونمایی از داروی جدید ضدسرطان ساخت داخل با اثربخشی مشابه نمونه‌های خارجی (با مشارکت پژوهشکده بیوتکنولوژی ایران).

  • تولید انبوه انسولین نوترکیب برای کاهش وابستگی به واردات.

  • ثبت بین‌المللی یک داروی بیوسیمیلار ام‌اس در سازمان جهانی بهداشت (WHO).

۲. پیشرفت در جراحی‌های پیشرفته و فناوری‌های پزشکی

  • اجرای اولین جراحی رباتیک قلب باز در بیمارستان میلاد تهران با موفقیت کامل.

  • راه‌اندازی سامانه هوش مصنوعی تشخیص تومورهای مغزی در مراکز تصویربرداری کشور.

  • تولید داخلی استنت‌های قلبی با پوشش دارویی برای کاهش عوارض پس از عمل.

۳. تحقیقات بالینی و پروتکل‌های جدید درمانی

  • ثبت یک روش نوین ایمونوتراپی برای سرطان پستان در مجلات معتبر بین‌المللی.

  • آغاز فاز سوم آزمایشات بالینی واکسن چندظرفیتی آنفولانزا در دانشگاه علوم پزشکی تهران.

  • کاهش ۲۰ درصدی مرگ‌ومیر نوزادان نارس با اجرای پروتکل‌های به‌روز نوزادان.

چالش‌های نظام سلامت در تیرماه ۱۴۰۴

با وجود دستاوردهای چشمگیر، برخی مشکلات در حوزه پزشکی باقی است:

  • کمبود برخی داروهای خاص به دلیل تحریم‌های دارویی.

  • افزایش هزینه‌های تجهیزات پزشکی وارداتی و فشار بر بیمارستان‌ها.

  • مهاجرت پزشکان متخصص به دلیل مسائل اقتصادی.

تیرماه ۱۴۰۴ نشان داد که ایران در حوزه پزشکی و فناوری سلامت به پیشرفت‌های قابل توجهی دست یافته است. با این حال، رفع موانع تحریمی و تقویت زیرساخت‌های تحقیقاتی برای تداوم این روند ضروری است. انتظار می‌رود در ماه‌های آینده شاهد ثبت پروژه‌های بیشتری در سطح بین‌المللی باشیم.

]]> میزان صادرات ایران در اردیبهشت ۱۴۰۴: تحلیلی بر روندها و چشم اندازها https://sahandkhabar.ir/%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7 https://sahandkhabar.ir/%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7 Mon, 09 Jun 2025 23:35:49 +0330 پریا غفاری صادرات به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد ایران، همواره نقش تعیینکنندهای در رشد اقتصادی و تعادل تراز پرداختها داشته است. در این مقاله به بررسی میزان صادرات ایران در ماه اردیبهشت ۱۴۰۴ میپردازیم و تحلیل جامعی از عملکرد صادراتی کشور در این بازه زمانی ارائه خواهیم داد. آمار کلی صادرات در اردیبهشت ۱۴۰۴

بر اساس گزارش های اولیه گمرک جمهوری اسلامی ایران:

  • حجم کلی صادرات: حدود ۱۲.۵ میلیارد دلار (غیرنفتی و نفتی)

  • صادرات غیرنفتی: حدود ۴.۸ میلیارد دلار

  • کالاهای عمده صادراتی: محصولات پتروشیمی، میعانات گازی، فرآورده های معدنی، محصولات کشاورزی و صنایع دستی

  • مقاصد اصلی صادرات: چین، عراق، ترکیه، امارات متحده عربی و هند

مقایسه با دوره مشابه سال قبل

صادرات اردیبهشت ۱۴۰۴ نسبت به اردیبهشت ۱۴۰۳ رشد حدود ۸ درصدی را نشان میدهد که این افزایش عمدتاً ناشی از:

  1. بهبود قیمت های جهانی در برخی کالاهای اساسی

  2. گسترش بازارهای جدید صادراتی

  3. افزایش تولید در بخشهای صنعتی و معدنی

چالش های پیشرو

با وجود رشد مثبت، صادرات ایران در اردیبهشت ۱۴۰۴ با موانعی نیز روبرو بود:

  • تحریم های بینالمللی: محدودیت در دسترسی به سیستم های مالی جهانی

  • رقابت فزاینده: افزایش رقابت در بازارهای سنتی ایران

  • مشکلات لجستیکی: هزینه های بالای حمل و نقل و بیمه

چشم‌انداز آینده

کارشناسان اقتصادی پیش بینی میکنند با توجه به سیاست های جدید دولت در حمایت از صادرات و برنامه های توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه و شرکای جدید، روند صادراتی ایران در ماههای آینده ادامه دار خواهد بود.

]]> انرژی‌های تجدیدپذیر؛ آینده سبز ایران و جهان https://sahandkhabar.ir/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 https://sahandkhabar.ir/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 Mon, 28 Apr 2025 13:47:01 +0330 پریا غفاری انرژی‌های تجدیدپذیر امروزه به گزینه اصلی جهان برای مقابله با تغییرات اقلیمی تبدیل شده‌اند. ایران با وجود برخورداری از ظرفیت‌های عالی در انرژی خورشیدی و بادی، هنوز گام‌های اولیه را در این مسیر برمی‌دارد. به گزارش سهند خبر، انرژی‌های تجدیدپذیر امروزه به یکی از ارکان اصلی تحولات انرژی در جهان تبدیل شده‌اند. با افزایش بحران‌های زیست‌محیطی و گرمایش جهانی، بسیاری از کشورها به سمت منابع انرژی پاک روی آورده‌اند تا هم انتشار کربن را کاهش دهند و هم از مزایای اقتصادی آن بهره‌مند شوند. ایران نیز با وجود دارا بودن منابع عظیم سوخت‌های فسیلی، در سال‌های اخیر گام‌هایی هرچند کند اما رو به جلو در این زمینه برداشته است.

انرژی خورشیدی؛ فرصتی طلایی برای ایران

ایران با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، یکی از مستعدترین کشورها برای توسعه انرژی خورشیدی است. در حال حاضر، نیروگاه‌های خورشیدی در استان‌هایی مانند یزد، اصفهان و خراسان رضوی در حال فعالیت هستند، اما ظرفیت واقعی کشور بسیار فراتر از این‌هاست. دولت در برنامه‌های خود اعلام کرده که قصد دارد سهم انرژی‌های تجدیدپذیر را تا سال ۱۴۱۰ به حداقل ۱۰٪ از کل تولید برق کشور برساند. با این حال، چالش‌هایی مانند نبود سرمایه‌گذاری کافی، تحریم‌ها و کمبود فناوری‌های پیشرفته، سرعت پیشرفت را کاهش داده‌اند.

انرژی بادی؛ ظرفیت‌های بکر در شمال و غرب کشور

مناطق شمالی و غربی ایران، به‌ویژه استان‌های گیلان، آذربایجان و کردستان، دارای پتانسیل بالایی برای تولید انرژی بادی هستند. هم‌اکنون، نیروگاه‌های بادی منجیل و بینالود بخشی از برق کشور را تأمین می‌کنند، اما هنوز سهم این انرژی در سبد کلی ایران بسیار ناچیز است. کارشناسان معتقدند که با جذب سرمایه‌گذاران خارجی و استفاده از توربین‌های مدرن، می‌توان بهره‌وری این بخش را افزایش داد.

نیروگاه‌های برق‌آبی؛ قدیمی‌ترین منبع تجدیدپذیر ایران

ایران سابقه طولانی در استفاده از انرژی برق‌آبی دارد و سدهای بزرگی مانند کارون ۳ و دز، نقش مهمی در تأمین برق کشور ایفا می‌کنند. اما در سال‌های اخیر، کاهش بارندگی‌ها و خشکسالی‌های مکرر، عملکرد این نیروگاه‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. از سوی دیگر، ساخت سدهای جدید با مخالفت‌های زیست‌محیطی روبه‌رو شده، بنابراین تمرکز بر بهینه‌سازی نیروگاه‌های موجود و توسعه سیستم‌های کوچک‌مقیاس برق‌آبی می‌تواند راه‌حلی مناسب باشد.

هیدروژن سبز؛ فرصتی نو برای صنعت انرژی ایران

با توجه به تأکید جهانی بر کاهش کربن، هیدروژن سبز می‌تواند فرصت جدیدی برای ایران باشد. برخی شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی در حال پژوهش روی تولید هیدروژن از طریق الکترولیز با استفاده از انرژی خورشیدی و بادی هستند. در صورت موفقیت، ایران می‌تواند نه‌تنها نیاز داخلی را تأمین کند، بلکه به صادرات این انرژی پاک نیز فکر کند. البته، این فناوری هنوز در مراحل ابتدایی است و نیازمند سرمایه‌گذاری کلان و انتقال دانش فنی است.

چالش‌های پیش‌روی ایران در مسیر انرژی‌های پاک

اگرچه ایران ظرفیت‌های بالایی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر دارد، اما موانعی مانند تحریم‌ها، کمبود بودجه، نبود سیاست‌گذاری پایدار و مقاومت در برابر تغییر از سوی بخش‌های سنتی، پیشرفت را کند کرده‌اند. علاوه بر این، شبکه توزیع برق کشور هنوز برای ادغام گسترده انرژی‌های متغیر مانند خورشیدی و بادی آماده نیست و نیاز به ارتقای زیرساخت‌ها دارد.

آینده انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران

با وجود تمام چالش‌ها، حرکت به سمت انرژی‌های پاک اجتناب‌ناپذیر است. افزایش آگاهی عمومی، تشویق بخش خصوصی و جلب همکاری‌های بین‌المللی می‌تواند ایران را در این مسیر یاری کند. اگر دولت و مردم به‌صورت جدی‌تر به این موضوع بپردازند، ایران می‌تواند نه‌تنها به اهداف زیست‌محیطی جهانی بپیوندد، بلکه از فرصت‌های اقتصادی جدید نیز بهره‌مند شود.

]]> هوش مصنوعی (AI) یکی از فناوری‌های پیشرو در ورزش https://sahandkhabar.ir/%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-ai-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4 https://sahandkhabar.ir/%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-ai-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4 Sun, 20 Apr 2025 13:11:57 +0330 پریا غفاری هوش مصنوعی (AI) به‌عنوان یکی از فناوری‌های پیشرو در جهان، در سال‌های اخیر وارد دنیای ورزش شده و تغییرات شگرفی را در این حوزه ایجاد کرده است. از تحلیل عملکرد ورزشکاران گرفته تا بهبود تجربه تماشاگران، هوش مصنوعی نقش کلیدی در ارتقای کیفیت ورزش ایفا می‌کند. به گزارش سهندخبر، هوش مصنوعی به مجموعه‌ای از فناوری‌ها گفته می‌شود که به ماشین‌ها و کامپیوترها امکان می‌دهد تا مانند انسان فکر کنند، یاد بگیرند، و تصمیم‌گیری کنند. در ورزش، هوش مصنوعی از طریق تحلیل داده‌های بزرگ (Big Data)، یادگیری ماشینی (Machine Learning)، و بینایی کامپیوتری (Computer Vision) به بهبود عملکرد ورزشکاران، مربیان، و حتی داوران کمک می‌کند.

کاربردهای هوش مصنوعی در ورزش

۱. تحلیل عملکرد ورزشکاران

یکی از مهم‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی، تحلیل دقیق عملکرد ورزشکاران است. در سال ۱۴۰۳، فدراسیون فوتبال ایران با همکاری یک شرکت فناوری داخلی، سیستم هوش مصنوعی «پایش‌گر» را معرفی کرد. این سیستم با استفاده از حسگرهای پوشیدنی و دوربین‌های پیشرفته، داده‌هایی مانند سرعت، استقامت، و ضربان قلب بازیکنان را در زمان واقعی جمع‌آوری و تحلیل می‌کند. به گفته سرمربی تیم ملی فوتبال، «این سیستم به ما کمک کرد تا نقاط ضعف بازیکنان را شناسایی کنیم و برنامه‌های تمرینی را برای هر فرد بهینه کنیم.»

برای مثال، در بازی‌های انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶، تیم ملی ایران با استفاده از این فناوری توانست میزان خستگی بازیکنان را کاهش دهد و عملکرد تیم را ۱۰ درصد بهبود بخشد.

۲. کمک به داوری و تصمیم‌گیری

هوش مصنوعی در داوری نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. فناوری VAR (کمک‌داور ویدیویی) که از هوش مصنوعی بهره می‌برد، در لیگ برتر ایران از ابتدای سال ۱۴۰۳ به‌صورت گسترده استفاده شد. این سیستم با تحلیل تصاویر بازی، خطاهای آفساید، پنالتی، و کارت‌های قرمز را با دقت ۹۸ درصد تشخیص می‌دهد. استفاده از VAR در فصل ۱۴۰۳-۱۴۰۴، اعتراضات به داوری را ۳۰ درصد کاهش داد و عدالت در بازی‌ها را افزایش داد.

۳. بهبود تجربه تماشاگران

هوش مصنوعی تجربه تماشاگران را نیز متحول کرده است. در سال ۱۴۰۳، اپلیکیشن «ورزش‌یار» با استفاده از هوش مصنوعی در ایران راه‌اندازی شد. این اپلیکیشن با تحلیل بازی‌ها، پیش‌بینی‌هایی درباره نتیجه مسابقات ارائه می‌دهد و لحظات حساس بازی را به‌صورت خلاصه برای کاربران نمایش می‌دهد. همچنین، فناوری واقعیت افزوده (AR) که با هوش مصنوعی ترکیب شده، به تماشاگران امکان می‌دهد تا از طریق گوشی‌های هوشمند خود، اطلاعات زنده بازیکنان (مانند سرعت دویدن یا تعداد پاس‌ها) را روی صفحه ببینند.

۴. پیشگیری از آسیب‌دیدگی

هوش مصنوعی در پیشگیری از آسیب‌دیدگی ورزشکاران نیز مؤثر است. در کشتی، که یکی از ورزش‌های پرطرفدار ایران است، فدراسیون کشتی در سال ۱۴۰۳ از سیستم هوش مصنوعی برای تحلیل حرکات کشتی‌گیران استفاده کرد. این سیستم با شناسایی حرکات پرخطر و ارائه توصیه‌هایی برای بهبود تکنیک، میزان آسیب‌دیدگی‌ها را در مسابقات قهرمانی کشور ۲۰ درصد کاهش داد.

دستاوردها و تأثیرات در ایران

استفاده از هوش مصنوعی در ورزش ایران در سال ۱۴۰۳ دستاوردهای قابل‌توجهی داشته است:

  • افزایش موفقیت تیم‌ها: تیم ملی والیبال ایران با استفاده از تحلیل داده‌های هوش مصنوعی، در مسابقات آسیایی ۱۴۰۳ به مقام قهرمانی رسید.

  • ارتقای سطح مربیگری: مربیان با دسترسی به داده‌های دقیق‌تر، توانستند استراتژی‌های بهتری برای تیم‌ها طراحی کنند.

  • افزایش تعامل تماشاگران: اپلیکیشن ورزش‌یار تا پایان سال ۱۴۰۳ بیش از ۲ میلیون کاربر فعال داشت و تجربه تماشای مسابقات را برای هواداران بهبود بخشید.

کاربران شبکه‌های اجتماعی در پلتفرم X از این تحولات استقبال کردند. یکی از کاربران نوشت: «هوش مصنوعی داره ورزش رو عادلانه‌تر و جذاب‌تر می‌کنه. VAR واقعاً بازی‌ها رو بهتر کرده.» دیگری اظهار داشت: «دیدن اطلاعات زنده بازیکن‌ها موقع تماشای بازی، حس متفاوتی به آدم می‌ده.»

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده

با وجود این پیشرفت‌ها، چالش‌هایی نیز وجود دارد:

  • هزینه‌های بالا: پیاده‌سازی فناوری‌های هوش مصنوعی نیازمند سرمایه‌گذاری کلان است که برای برخی فدراسیون‌های ورزشی ایران دشوار است.

  • کمبود تخصص: تعداد متخصصان هوش مصنوعی در ایران محدود است و نیاز به آموزش بیشتر در این حوزه احساس می‌شود.

  • مقاومت فرهنگی: برخی مربیان و ورزشکاران هنوز به روش‌های سنتی عادت دارند و پذیرش فناوری‌های جدید برایشان سخت است.

با این حال، چشم‌انداز آینده روشن است. وزارت ورزش و جوانان در آبان ۱۴۰۳ اعلام کرد که قصد دارد تا سال ۱۴۰۵، هوش مصنوعی را در تمام رشته‌های ورزشی المپیکی ایران پیاده‌سازی کند. همچنین، همکاری با شرکت‌های فناوری داخلی و خارجی می‌تواند به توسعه این فناوری در ورزش کمک کند.

هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای کلیدی در ورزش تبدیل شده است. از تحلیل عملکرد ورزشکاران و کمک به داوری گرفته تا بهبود تجربه تماشاگران و پیشگیری از آسیب‌دیدگی، این فناوری تأثیرات مثبتی بر جامعه ورزشی داشته است. با رفع چالش‌ها و سرمایه‌گذاری بیشتر، هوش مصنوعی می‌تواند نقش بزرگ‌تری در موفقیت ورزش ایران در عرصه‌های جهانی ایفا کند.

]]> شکستن رکورد جهانی: سلول خورشیدی ایرانی به بازدهی ۳۲.۵ درصد رسید https://sahandkhabar.ir/%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%DB%8C-%DB%B3%DB%B2%DB%B5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%DB%8C-%DB%B3%DB%B2%DB%B5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF Wed, 25 Dec 2024 14:32:08 +0330 پریا غفاری پژوهشگران دانشگاه صنعتی شریف با همکاری مرکز تحقیقات انرژی اروپا، موفق به طراحی و ساخت سلول خورشیدی با بازدهی بی‌سابقه ۳۲.۵ درصد شده‌اند. این دستاورد که نتایج آن در آخرین شماره مجله معتبر Journal of Renewable Energy منتشر شده، ایران را در جمع پیشرفته‌ترین کشورهای جهان در فناوری انرژی خورشیدی قرار داده است. به گزارش سهند‌خبر، این سلول خورشیدی از نوع پروسکایت-سیلیکون است که با بهینه‌سازی ساختار لایه‌ای و استفاده از نانومواد جدید طراحی شده است. برخلاف سلول‌های معمولی که محدودیت فیزیکی ۲۹ درصد بازدهی دارند، این نمونه آزمایشی مرزهای نظری را پشت سر گذاشته است.

کاربردهای عملی:

  • کاهش قابل توجه سطح مورد نیاز برای نیروگاه‌های خورشیدی

  • امکان تولید برق حتی در شرایط آب‌وهوایی نامساعد

  • کاهش هزینه تولید انرژی خورشیدی تا ۴۰ درصد

  • قابلیت استفاده در سقف‌های ساختمانی و خودروهای برقی

واکنش‌های بین‌المللی:
سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر اروپا این دستاورد را نقطه عطفی در توسعه انرژی پاک دانسته است. چندین شرکت بزرگ خارجی برای همکاری فنی و سرمایه‌گذاری اعلام آمادگی کرده‌اند.

مراحل بعدی:
تیم تحقیقاتی در حال مذاکره با سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای تولید انبوه این سلول‌ها است. پیش‌بینی می‌شود نمونه‌های صنعتی تا دو سال آینده به بازار عرضه شوند.

چالش‌های پیش‌رو:

  • نیاز به خط تولید جدید

  • تأمین مواد اولیه با کیفیت بالا

  • نیاز به سرمایه‌گذاری کلان

این فناوری می‌تواند تحول بزرگی در صنعت انرژی کشور ایجاد کند و سهم انرژی‌های تجدیدپذیر را در سبد انرژی ایران افزایش دهد.

]]> وظایف دستگاه‌ها در سامان دادن به شرایط اتباع افغان در ایران مشخص شده است https://sahandkhabar.ir/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA https://sahandkhabar.ir/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA Mon, 30 Sep 2024 11:35:35 +0330 پریا غفاری نماینده ویژه رییس جمهوری در امور افغانستان با بیان اینکه عزمی جدی برای سامان دادن به شرایط اتباع افغانستانی داخل ایران داریم، از مشخص شدن وظایف هریک از دستگاه‌ها برای این موضوع خبر داد. به گزارش سهند خبر، «حسن کاظمی قمی» نماینده ویژه رییس جمهوری در امور افغانستان و سرپرست سفارت کشورمان در کابل در گفت و گوی اختصاصی با خبرگزاری جمهوری اسلامی به پرسش های ایرنا درباره مهمترین مسائل روابط دوجانبه از جمله موضوع حضور اتباع افغانستان در ایران ؛ حقابه ؛ کشت جایگزین خشخاش و مبارزه با مواد مخدر ؛ مذاکرات دوحه و .... پاسخ داد.

او در این گفت‌وگوی مفصل به موضوع مهم سامان دادن به اتباع افغان حاضر در ایران پرداخت و اعلام کرد بعد از روی کار آمدن دولت چهاردهم و حسب دستور «مسعود پزشکیان» رئیس جمهور، گام‌های جدی و روشنی برای سامان دادن به شرایط اتباع برداشته شده و ماموریت‌های دستگاه‌ها نیز در این رابطه مشخص شده است.

این دیپلمات ایرانی اعلام کرد: اکنون نیز من وظیفه گرفته‌ام به عنوان نماینده رئیس جمهور در امور افغانستان، پیگیری برای اجرای این ماموریت‌ها را دنبال کنم که نخستین سلسله از مکاتبات پس از قریب به دو هفته تهیه و ارسال شده است. این نشان دهنده عزم جدی ما برای حل این مساله است.

کاظمی قمی همچنین درباره دریافت حقابه هیرمند نیز به ایرنا گفت: از تیر ۱۴۰۲ و وقتی تنش آبی بالا گرفت، یک خط تماس را ایجاد کردیم. این گفت‌وگو از قندهار شروع شد و سازنده بود.

مشروح کامل گفت و گوی اختصاصی ایرنا با حسن کاظمی قمی به این شرح است:
ایرنا: مایلم نخستین پرسشم معطوف به قدیمی‌ترین مساله افغانستان یعنی مواد مخدر باشد. طبیعی است این چالش حتی پیش از تروریسم، از منشاء افغانستان، همسایگان و کشورهای دیگر را درگیر کرده است. مهمترین تحول دوران حکومت طالبان آن بوده که کشت خشخاش ممنوع اعلام شد و سخن از کشت جایگزین به میان آمده است. به باور شما این سیاست نتیجه‌بخش خواهد بود و به یکی از نگرانی‌های اصلی درباره افغانستان پایان خواهد بخشید؟
حسن کاظمی قمی: یقین دارم اتخاذ این تصمیم، اقدام جسورانه بود، لذا مورد استقبال بسیاری هم واقع شد. با این وجود هر گامِ بلند، الزاماتی باید همراه خود داشته باشد تا نافذ بودن اجرای آن فرمان را تضمین کند. مهمترین لازمه موفقیت این روند همچنان که اشاره داشتید، مساله کشت جایگزین است. موضوع فقط و فقط سازگاری بذر با طبیعت برای جایگزین سازی محصولی نیست که مقرر هست کشت شود، مسائل مهم دیگری نیز در این زمینه وجود دارند. مثلاً؛ چگونه کشاورزی که چند دهه خود را با مختصات کاشت محصولی که در زمینش پرورش داده را با مختصات و ملاحظات محصول جایگزین آشنا ساخت. او باید بداند استفاده از کدام کود برای محصول موثر است و کدامین آفت کشت و زرع او را با خطر روبه‌رو می‌سازد، همچنین باید امید پیدا کند محصولش به قیمت تضمینی خرید می‌شود یا خیر؟ همچنین دغدغه حمل و نقل و بازاریابی را نداشته باشد، آن سلف‌خر محصول هم تضمین لازم را داشته باشد که آنچه خریداری کرده است، در مسیر انتقال به دلیل تنش سیاسی یا امنیتی در پشت گمرک مرزی فلان کشور تلف نخواهد شد. حتی واسطه خارجی هم باید بتواند به یک تخمین واقعی از کیفیت محصول و تضمین دسترسی منظم و با حفظ یک جدول زمانی برسد که متعاقب آن برود و برای محصول در شبکه توزیع بازاریابی کند.

بنابراین مساله این است که لازمۀ ماندگاری اجرای چنین فرمانی، دستیابی به پیش فاکتورهای متعددی است. صرفنظر از این الزامات فنی و اجرایی، موضوع کمتر دیده شده اثر این تغییر کشت بر اقتصاد خانواده است. کشاورزانی که با کشت جایگزین درآمد خود را به یک، هشتم تقلیل یافته می‌بینند، چه باید کنند؟ شرایط وقتی پیچیده می‌شود که شاهد آن باشید که با وجود این فرمان، کماکان تجارت مواد مخدر از شمال شرق افغانستان به جنوب غرب این کشور برقرار است تا در کارگاه های آنجا تولیدات تازه شیمیایی و صنعتی، یا روانگردان‌هایی مخرب را بسازند. محصولات تازه‌ای که با قیمتی چندین برابر محصول سنتی مواد مخدر راهی بازار می‌شود.

حتی همین شرایط سبب شده تا جغرافیای اثرگذاری دامنۀ تجارت مواد مخدر افغانستان تغییر کند، به طوری که اکنون در شرق و جنوب آسیا قرص‌های روان‌گردان تولید شده همین سال های اخیر به عامل تهدیدزایی برای سرنوشت جوامع رشد یافته‌ یا در حال توسعه آسیایی مبدل گشته است. در ایران نیز این وضعیت شکل و قالب تهدید ناشی از مواد مخدر را تغییر ماهوی داده است و کشفیات نیروی انتظامی ما خبر از آمار روبه رشد مواد مخدر شیمیایی و صنعتی دارند. علاوه بر اینها باید این را نیز در نظر گرفت که امروز آمار معتادان افغانستان به رقم شاخصی رسیده که هم نگران کننده است و هم موید این است که بازار داخلی روبه رشدی برای مصرف وجود دارد. در یک جمله؛ مساله مواد مخدر بسیار مهم و اساسی است و موفقیت اجرای فرمان با همه اهمیتی که دارد، نیازمند چندین عامل است که بدون توجه به آنها امید به گشایش سخت است.

ایرنا: و مهمترین آنها؟

کاظمی قمی: مطالعه محیط و جغرافیای کشت و انطباق محصول مناسب، آموزش کشاورز و فرهنگ سازی اجتماعی، مشارکت سازمان‌های تخصصی بین‌المللی و منطقه‌ای، تعهد حکومت سرپرست بر خرید تضمینی محصول جایگزین، بهبود مناسبات با همسایگان که دروازۀ افغانستان به جهان هستند برای مدیریت انتقال مواد یادشده، مقابله جدی با تولیدات صنعتی و شیمیایی، انهدام انبارها یا تبدیل ذخایر تریاک انبار شده به محصولات دارویی، صدور فرمان تکمیلی برای نماینده ویژه رییس جمهور در امور افغانستان، ممنوعیت حمل و نقل و خرید و فروش انباشته‌های قبلی و در نهایت آنچه از همه مهمتر است ارائه یک سازوکار اجرایی قانونمند برای نظارت بر این سلسله عملکردها از ناحیه کارگزاران اجرایی است تا جامعه جهانی بتواند به باور و یقین برای موفقیت این روند برسد.

ایرنا: مساله بعدی که به همین اندازه مهم است و اثرات فرامرزی دارد و به بی‌ثباتی از داخل خاک افغانستان نسبت به منطقه و سایر کشورها منتهی شده است، تهدید تروریسم است. به باور شما چرا طالبان نتوانسته است از دایرۀ معنایی این مفهوم که از سال ۲۰۰۱ دامنگیرش شده است، فاصله بگیرد و کمابیش با این صفت مورد داوری قرار می‌گیرد؟

حسن کاظمی قمی: بخشی از مساله ریشه در ناآشنایی نسل اول طالبان نسبت به پدیده‌هایی چون القاعده دارد. آن جوانان نسل اول که برخی شیفته برآمدن دوباره اسلام و احیای آن بودند تحت تاثیر فضای کشورهای عربی منطقه و جریان‌های آن دوران که در ویژگی‌های مذهبی از جامعه اهل سنت بودند، قرار گرفتند. لذا توجه به اندیشه‌های اصلاحی و اخوانی بالا گرفت، متعاقب آن عقاید افراطی سلفی و وهابی نیز در مجرای این تماس وارد شدند. ساختارهای اطلاعاتی و امنیتی بسیاری در غرب با بیم از نضج این عقاید در کشورهای صاحب نفت، که اقتصاد جهان به آنها وابسته بود، کوشیدند در فضایی خارج از سرزمین‌های نفت‌خیز موقعیتی برای تجمیع این جریان‌ها فراهم آورند. لذا مشغول مطالعه ظرفیت‌های این شبکه‌ها شدند.

آن زمان افغانستان در شرایط جهاد، مستعدترین جغرافیا برای رشد این جریانات بود. بدین گونه آن شبکه ها بر روندهای جاری سوار شدند و یارگیری در افغانستان آغاز شد. حاصل جمع این شرایط، حملات ۱۱ سپتامبر بود. از نظر من طالبان دوره اول به دلیل بی‌توجهی به ابعاد ماجرا و عدم واکنش مسوولانه هم زمینه فروپاشی خود را رقم زد و هم زمینۀ اشغال افغانستان را موجب شد که تاوان تلخ آن بر گُردۀ مردم رنج کشیده افغانستان نشست.

اما امروز؛ شرایط تغییر پیدا کرده و چند ارزیابی نزد برخی تحلیلگران از شرایط داخل حکومت سرپرست افغانستان وجود دارد که ما آنها را در مسیر تماس‌های دیپلماتیک خود دریافتیم. به باور این تحلیگران؛ در میان جمعی از افراد داخل افغانستان برخی معتقدند چون خدمات این ساختارها و سازمان‌های تروریستی و تجزیه‌طلب در سال‌های قبل بارز بوده، لذا برخورد با آنها سخت است و اخلاقی نیست.

برابر این گروه، افرادی دیگری هم هستند که باور دارند این شبکه‌ها کارت بازی و معامله بزرگی برای آینده و در مسیر شناسایی حکومت سرپرست از سوی آمریکا و دیگر کشورها هستند. پژوهندگانی هم هستند که ابتلای حکومت سرپرست به شرایط کنونی را متاثر از اختلافات و کشاکش‌های درون طالبان می‌دانند و برای تایید فرضیه خود به سخنان رهبری آنان که پیوسته خواهان پایان بخشیدن به دامنۀ اختلاف درون سیستمی است ارجاع می‌دهند.

از نگاه من؛ صرف نظر از هر سه نگرش فوق، آنچه بیش از همه مشهود است تبعات تداوم این وضعیت نامعلوم کنونی چه بر ثبات داخلی حکومت سرپرست و چه در رویکرد جمعی جامعه جهانی در قبال آینده افغانستان و مردم آن کشور است. پردازش تصویر افغانستان و زدُودن این اطلاق نیاز به برداشتن گام عملگرایانه و راسخی دارد. نمی توان در برابر داعش موضع گرفت و در خصوص جریان‌های دیگر که امنیت همسایگان افغانستان را به چالش گرفته‌اند، سکوت پیشه کرد. فرصت‌ها مانند ابر گریزانی هستند که گاه باد آنها را جابه جا می‌کنند و زمانی گردش زمین و اثر زمان. بنابراین بی‌توجهی به این وضعیت و عدم تصمیم‌گیری دربارۀ آن به مصداق آنچه شما در سوال آوردید بسا دوباره زمینۀ انطباق تهدید تروریسم را موجب شود.

شاهد هستیم که مثلاً قرقیزستان و قزاقستان طالبان را از فهرست تروریستی خود خارج کردند.

این مهم است که دو کشور منطقه با اینکه هم‌مرزی ندارند، در این زمینه گام برداشتند اما در مقابل یک قدرت جهانی که نوید بررسی موضوع را داده بود، گام عملی برنداشت و فعلا متوقف است. یا آمریکا که باب مذاکره با طالبان را گشوده بود در ماه‌های اخیر اشاره‌هایی متعدد از اطلاق عنوان تروریستی به طالبان در سطح سخنگویان رسمی خود را بر زبان رانده است. پس هنر و تدبیر حکمرانی آن است که همراه با عاقبت‌اندیشی این مانع را برداشت و نه آنکه پشت آن معطل ایستاد.

ایرنا: راهکار مشخصی برای این موضوع وجود دارد؟

حسن کاظمی قمی: به یقین بازگشت به نظام و ترتیبات امنیت منطقه‌ای و همکاری برای امنیت جمعی با برداشتن گام‌های عملی و بدون تبعیض و تمایز در قبال این ۲۰ و اندی سازمان و ساختار تروریستی و تجزیه‌طلب که سازمان ملل می‌گوید در خاک افغانستان هستند، راهکار عبور از این مانع است.

ایرنا: اگر چنین نشود، نتیجه چه خواهد شد؟

حسن کاظمی قمی: خوش‌بینانه‌ترین ارزیابی‌ها آن است که به مرور زمان داعش خراسان آنها را جذب خواهد کرد.

ایرنا: و نظر بدبینانه؟

حسن کاظمی قمی: برخی از آنها با انجام عملیات در خاک همسایگان به فروپاشی روابط منطقه‌ای می‌اندیشند تا با درگیر ساختن حکومت سرپرست با همسایگان و دیگر کشورها شرایط را حاد کنند. حملۀ هفته اخیر افراد ناشناس به کاروان دیپلمات‌های روسیه، ازبک، ترکمن، قزاق، اندونزی و چند کشور دیگر که در خیبرپختنونخواه پاکستان روی داد و هیچ گروهی مسوولیتش را نپذیرفت را می‌توان یک نمونه دانست که در صورت موفقیت عوامل این اقدام تروریستی، نتیجه می‌توانست موجب تنش در روابط میان حکومت سرپرست با روسیه و ازبکستان، ترکمنستان و قزاقستان شود.

ایرنا : یک مساله تازه که در میانه تهدید و فرصت نزد افکار عمومی ایران بالا گرفته است، موضوع افغانستانی‌هایی است که در ایران بسر می‌برند. چرا این مساله اوج گرفت و سیاست ایران در برابر آنانی که اکنون کمیتی میلیونی گرفته‌اند، چیست؟

حسن کاظمی قمی: توجه باید داشت که افراد مقیم در ایران بیشتر مردمانی بودند که تعلق به مناطق شمالی و اقلیم فارسی‌زبانان و فارسی‌گویان افغانستان داشتند. آنان برای سال‌ها در ایران زیسته بودند و با شرایط اجتماعی ایران همراهی نشان می‌دادند، لیکن از اواسط سال ۱۳۹۹ که شرایط اقتصادی در پاکستان دچار مشکل شد، بخشی از جمعیت افغانستانی‌های مقیم که در پاکستان بسر می‌بردند و عموماً پشتو زبان بوده و برای بیش از یک قرن در روابط اجتماعی آنان با مردم ایران گسست ایجاد شده بود، به سوی ایران آمدند و طبیعتاً با زبان و فرهنگ و ارزش‌های رایج در جامعه ایران کمتر از سایرین آشنایی داشتند.

وقتی روند تحولات با سقوط دولت قبل شدت گرفت، برخی از سر ترس افغانستان را ترک کردند. با این وجود آمار نشان می‌دهد بازگشت دوباره از خاک ایران در اواخر سال ۱۴۰۰ برای مدت کوتاهی شکل گرفت اما به دلیل سیاست بسته‌شدن مدارس و دانشگاه‌ها این روند تداوم نیافت. سال ۱۴۰۱ وقتی شرایط افغانستان به دلیل انسداد دارایی‌های آن و عدم شناسایی بین‌المللی طالبان با مشکل روبه‌رو شد، بر این تعداد افزوده شد.

اکنون آمار رسمی در کمیتی نزدیک به شش میلیون نفر است و با ضریبی اندک این عدد پیوسته تغییر پیدا کرده و بالا و پایین می‌شود. دلیل آن هم این است که صرف نظر از رفت و آمدهای غیرمجاز از مرزها، ماندگاری بسیاری از کسانی که برای درمان و بازدید بستگان یا زیارت روادید گرفته و مجاز وارد شدند، هم بالاست. به موازات این مساله، فقدان یک قانون منظم برای مدیریت اسکان جمعیت‌های آواره، پناهجو و مهاجر افغانستانی هم که بتواند با اقتضای آمایش سرزمینی ایران رابطه برقرار سازد، مشهود است یا اینکه ساختارها و مردم ما اصولا در تعریف حقوقی و تفکیک میان این لایه‌ها توجه نشان نمی‌دهند.

بدیهی است موقعیت اسکان یک آواره در کمپ مرزی تحت نظارت کمیساریای آوارگان سازمان ملل با یک پناهجویی که جانش در معرض تهدید است یا مهاجری که برای سرمایه‌گذاری به ایران آمده است، تفاوت بسیاری دارد. طبیعی است مهمترین ضرورت برای ما نگاه به این مساله به شکل یک چالش است و نباید عنوان فرصت و تهدید به آن داد. همچنین باید توجه داشت یک واقعیتی در محیط فرهنگی و تمدنی پیوسته ما روی داده و پس از قرن‌ها همزیستی مشترک در قالب یک دولت با دویست و اندی سال جدایی و دورافتادگی رویه زیست و شرایط فرهنگی بر باورها و ارزش‌های میان ما سایه انداخته است.

عوارض دنیای مدرن اعم از مافیای مواد مخدر و افراط‌گرایی یا ناترازی روند توسعه در دو کشور هم دست به دست هم داده است و شرایطی را فراهم آورده که ما با آن روبه‌رو شده‌ایم. هنر ما آن است تا با مطالعه عمیق مساله، کوشش همه‌جانبه‌ای را مصروف سازیم که این جمعیت اضافه شده مسیر بازگشت به کاشانه خود را برگزینند. طبیعی است در اجرای این سیاست هم باید مدافع حقوق آنها به عنوان جمعیت‌های فارسی‌زبان و فارسی‌گوی باشیم، همچنان از پیوندهای دینی و مذهبی غافل نشویم و بکوشیم آنها بتوانند در قلمرو تاریخی خود و سرزمینی که به آنها تعلق دارد و اقلیم تاجیکان و هزاره‌ها و ازبک‌ها و ترکمن‌ها، یا بلوچ‌ها و پشتون‌ها هستند روزگار خوشی را آغاز کنند. بنابراین به‌ویژه با آمدن دولت چهاردهم و حسب دستور آقای پزشکیان رئیس جمهور محترم، از همان هفته‌های اول گام جدی و روشنی را برای سامان دادن شرایط برداشتیم و ماموریت‌های دستگاه‌ها در این مسیر مشخص شد و برای ابلاغ خدمت آقای پزشکیان رفت.

اکنون نیز من وظیفه گرفته‌ام به عنوان نماینده رئیس جمهور در امور افغانستان پیگیری برای اجرای این ماموریت‌ها را دنبال کنم که نخستین سلسله از مکاتبات پس از قریب به دو هفته تهیه و ارسال شده است. این نشان دهنده عزم جدی ما برای حل این مساله است.

ایرنا: از چه الگویی استفاده خواهید کرد؟

حسن کاظمی قمی: روش ما در این جمله آمده است که «افغانستانی عزیز به ایران نیایید زیرا ما به افغانستان خواهیم آمد». ما می‌دانیم بخشی از این مردم برای کار، جمعی برای تحصیل، گروهی برای درمان خانواده خود را رها کرده و عازم ایران شده‌اند پس باید بکوشیم زمینه اشتغال، تحصیل و درمان این عمدۀ جمعیت را در خاک و سرزمینی که به آن تعلق دارند، فراهم آوریم.

هم اکنون یک گروه از مسوولان شبکه درمان ایران در افغانستان مشغول رایزنی با حکومت سرپرست هستند تا با ایجاد بیمارستان‌های مشترک و ارائه خدمات درمانی بکوشند هم هزینه طول درمان را برای مردم رنجدیده افغانستان کم کنند و هم رنج سفر را از دوش بیمار و خانواده اش بردارند. در موضوع اشتغال یک طرح مهم را برای ماه‌های متوالی است با مقامات حکومت سرپرست موضوع گفت‌وگو قرار داده‌ایم که می‌تواند موجب رشد و توسعه افغانستان شود.

ما تاکید کردیم که با ایجاد مجتمع‌های بزرگ کشت و زرع در استان‌های مرزی و تولید محصولات کشت جایگزین زمینه کشت فراسرزمینی که اینک در برزیل یا آفریقا دنبال می‌شود را به منطقه برگردانیم و در آبادانی خاک با استفاده از نیروی کار مردم افغانستان سهم بگیریم. حتی در بخش آموزش در نظر داریم با استفاده از الگوهای آموزشی زمینۀ ایجاد مدارس و دانشگاه‌های دختران به ترتیبی که منطبق بر سنت‌ها و رسوم جامعه افغانستان باشد را فراهم کنیم.

حتی در این سه بخش، با رایزنی گسترده انجام شده کوشش ما این است تا از سرمایه خود افغانستانی‌های مقیم خارج از کشور استفاده شود. بنابراین اگر رایزنی‌های ما در کابل و قندهار به نتیجه برسد و حکومت سرپرست با عبور از دیوانسالاری رایج، اراده خود را آشکار سازد، بی‌محابا در این مسیر که موجب تحکیم پیوندهای دو ملت و دوستی و حسن همجواری دو کشور خواهد شد، گام خواهیم برداشت.

به عنوان مثال در نظر داریم با دعوت از بازرگانان، بانکداران، صاحبان سرمایه و شخصیت‌های موثر از جامعه مهاجران افغان در خارج از خاک آن کشور در آینده نزدیک نخستین «کنفرانس سرمایه‌گذاری و توسعه برای افغانستانِ فردا» را برگزار کنیم. نشستی که می‌تواند علاوه بر معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های ایران برای پشتیبانی مسیر توسعه افغانستان، ایده‌ها و ابتکارات برای ایجاد کنسرسیوم‌های تجاری و صنعتی را از طریق این شبکه با سایر کشورهای صاحب سرمایه و صنعت مورد مشورت قرار دهد.

ایرنا: نقش طالبان در این وضعیت چیست؟ اصولا چگونه می‌توان به تعامل با دولتی که رسمیت نیافته و مورد شناسایی واقع نشده امیدوار بود؟

حسن کاظمی قمی: پرسش مهمی است که بارها در مشورت‌ها و گفت‌وگوهای دوجانبه ما چه رسمی در کابل و چه آن بخش که در قندهار مورد گفت‌وگو قرار گرفت، موضوع بحث واقع شده است. ما از ایجاد یکپارچگی سرزمینی سه سال اخیر خرسندیم و این را یک مزیت برای حکمرانی می‌دانیم. در بخش اجرای تعهدات و احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی افغانستان از زمان استقلال آن کشور پایبند بوده‌ایم.

در زمان اشغال نیز ایران، نه تجاوز و اشغال شوروی و نه تجاوز و اشغال آمریکا و متحدانش را نپذیرفت. از سه سال پیش هم مشفقانه مشورت‌های خود را داده‌ایم و تاکید داریم یک نظام تک‌قومی، تک‌زبانی، تک‌جنسیتی و تک‌مذهبی پاسخگوی نیازهای مردمی که تنوع زبانی، قومی و مذهبی دارند، نیست. لذا باید به تبعیض دربارۀ اقلیت‌های قومی، زبانی و مذهبی پایان بخشیده شود.

در این بخش خرسندیم که مقامات مسوول برخی از مشورت‌های مشفقانه ما را که می‌تواند به وضعیت کنونی و عدم شناسایی پایان بخشد، مورد توجه قرار داده‌اند. فرمان رهبری طالبان در ماه‌های اخیر مبنی بر مجازات و محکومیت آن گروهی که عامدانه فارسی‌زدایی می‌کنند، اقدام مناسبی است که امیدواریم مورد توجه و فعلیت قرار گیرد و بدنۀ حکومت موانع برابر اجرای آن را بردارند. در نحوه و ترکیب حاکمیت افغانستان، نگاه ما دعوت مقامات حکومت سرپرست برای مشارکت همه افراد صالح از میان اقشار متنوع و مختلف افغانستان است.

لذا با نگاهی بدون تبعیض، شایسته است همه افرادی که فاقد جرم اثبات‌شده هستند، امکان مشارکت فراگیر اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را برای آبادی سرزمین خود پیدا کنند. کوشش ما همواره در ارائه مشورت‌های سودمند و مشفقانه بوده است و اراده خود را با تشکیل کمیتۀ تماس چهارگانه که سال پیش در فرمت مسکو پیشنهاد کردیم، نشان دادیم. حتی وقتی در بهمن ۱۴۰۲ قرار شد نمایندگان چهار کشور ایران، پاکستان، چین و روسیه برای گفت‌وگو در قالب منطقه‌محوری به کابل عزیمت کنند و مقامات حکومت سرپرست خواهان شکل‌دهی این روند در قالب کنفرانس همکاری منطقه‌ای افغانستان را دادند، با آن همراهی نشان دادیم.

ایرنا: آیا طالبان به این ابتکار پاسخ داد و آیا طرح شما و سه کشور دیگر اجرایی شد؟

حسن کاظمی قمی: بله. به نظرم رهبری طالبان به این نتیجه رسید که منطقه‌محوری و اقتصادمحوری که در دو رکن اصلی در طرح ما بود، کلید گشایش امور در افغانستان است. افغانستان بدون ارتباط و تعامل برابر و همراه با توازن با همسایگان شش‌گانه خود کامیاب نخواهد شد. این سخن درستی است که افغانستان آسیب از آن دید که در طول تاریخ، بی طرفی اتخاذ نکرد اما الان سخن از آن نیست که بر سر موضع سیاسی صحبت شود. افغانستان می‌تواند با ایجاد یک تناسب پایدار، اعمال یک رویه مسوولانه و اتخاذ یک رویکرد پاسخگو نسبت به همسایگان و محیط جهانی شانس موفقیت و کامیابی خود را بیآزماید.

پیشنهاداتی که ما در ابتکار تماس منطقه‌ای مطرح داشتیم مبتنی بر این مولفه‌ها بود که در فرمان ابلاغ شده رهبری طالبان ایجاد موازنه مثبت نیز توصیه شده است. اینکه در مقطعی مقامات مسوول تصمیم گرفتند از «آدرس واحدی» در دوحه کار را ادامه دهند نیز یک تجربه بود. مهم این است بررسی شود کدام مسیرها سهل الوصول‌تر، نتیجه‌بخش و اثرگذار است.

در روند دوحه ۳ که بر سر هر دو موضوع مواد مخدر و شرکت‌های خصوصی گفت‌وگو و توافق شد، موضوع حقوق بشر محور توجه اصلی کشورها بود و همه امور برای همکاری در آن دو مساله، مشروط بحث حقوق زنان و برابری جنسیتی شد. طالبان در روند دوحه مشروعیت اقدام این سازوکار را به طور عملی پذیرفت و خود را در مسیر اجرای قطعنامه ۲۷۲۱ قرار داد. به نظر برخی تحلیلگران حکومت سرپرست در برابر خود پرونده‌های تازه‌ای را نیز خواهد دید. اکنون در نشست آتی دوحه ۴ هیات حکومت سرپرست باید در برابر خود دست‌کم یک مجموعه چهارجانبه از کشورهای فرامنطقه را ببیند که در همان آدرس واحد نشسته‌اند و می‌خواهند علیه طالبان در دادگاه لاهه اعلام جرم کنند. امری که یقیناً در یک مسیر معقول و گشایش درون منطقه‌ای مشاهده نمی‌کرد.

ایرنا: خانم دی‌کارلو معاون دبیرکل ملل متحد اخیراً هشدار داد روند دوحه ممکن است به دلیل قانون امر به معروف طالبان متوقف شود، حتی در نشست اخیر زنان سازمان ملل تام وست نماینده آمریکا حاضر نشد و برخلاف انتظار آقای خلیل‌زاد در سالن دیده شد. مجموعه اینها بدین معنا است که سیاست پایدار نیست و طالبان پس از آنکه نتوانست در بازی با کارت منطقه که در الگوی کمیته تماس منطقه‌ای پیشنهاد شد، خوب عمل کند، از بازی با کارت فرامنطقه که روند دوحه در اختیارش نهاد، نیز ناکام بماند؟ آیا همین شرایط نیست که سبب شده تا مخالفان طالبان فرصت‌های بیشتری برای ابراز وجود پیدا کنند؟

حسن کاظمی قمی: با این بخش کاملاً موافقم که شرایط پایدار نیست، اما اینکه تصور شود ناکامی در منطقه و فرامنطقه سبب شده است تا تجمعات و نشست‌هایی برگزار شود چندان همراه نیستم. این سخن درست است که در روند دوحه و میان ۲۵ کشور اجماع نظری درباره طالبان وجود نداشت. دوحه ۳ به ما نشان داد پنج گروه موثر دور میز نشسته‌اند که یکی از آنها چهار کشور گروه تماس منطقه‌ای (ایران، پاکستان، چین و روسیه) بودند که پس از اجلاس فرمت مسکو در کازان ۲۰۲۳ شکل گرفت و الان عمری یکساله دارد.

دیگری آمریکا و چند کشور حامی سیاست واشنگتن بودند. اما این دو گروه، تنها نبودند سه دسته دیگر هم آنجا حضور داشتند که اگرچه تحرک فعالی تا آن زمان نشان ندادند اما مواضعشان متمایز از دیگران بود. الان شما شاهد هستید با کمپین چهار کشور آلمان، هلند، استرالیا و کانادا و همین طور فرانسه و ایتالیا، حتی کشورهای خارج از روند دوحه نیز با آنها همراه شده و به عنوان سومین گروه اثرگذار وارد صحنه شده است.

آنها به استناد عضویت افغانستان در کنوانسیون رفع همه انواع تبعیض علیه زنان، می‌کوشند حکومت سرپرست را به دادگاه بین المللی بکشانند. اگر حکومت سرپرست از آن کنوانسیون خارج شود، فشار جهانی در موضوع زنان شدت پیدا خواهد کرد، اگر از سیاست خود بازگردد با اصولی که وضع کرده در تضاد قرار خواهد گرفت و اگر در کنوانسیون بماند محکومیت حقوقی دادگاه لاهه گریبانش را خواهد گرفت. این ملاحظاتی است که باید بدان توجه شود. حاصل‌جمع تحرک این گروه اخیر در دوحه ۳ نیل به تفاهم بر سر توافق تشکیل سه کارگروه پیشنهادی خانم دی‌کارلو در موضوعات مواد مخدر، شرکت‌های خصوصی و حقوق بشر شد که در این بخش آخر آمریکا سخت از موضع آنان علیه طالبان و در دقایق پایانی دوحه ۳ جانبداری کرد.

امری که برای هیات آقای مجاهد گران آمد. این رویکرد نشان می‌دهد بخشی از کشورهای غربی مشارکت‌کننده در روند دوحه مساله زنان را دیگر خارج از ترتیبات دوحه و سازمان ملل پیش خواهند برد. نتیجه این گونه خواهد شد که دبیرخانه سازمان ملل دیگر حتی نمی‌تواند مانند دوحه ۳ که به ازای حضور هیات حکومت سرپرست تعهد لفظی عدم پرداختن به موضوع حقوق بشر را داد ولی با تمدید نشست یک جلسه تخصصی را نیز برای حقوق بشر گذاشت، آن ابتکار را به سهولت گذشته پیش براند.

در کنار این وضعیت، همچنان دو گروه‌بندی دیگر که نگرشی کماکان متمایز از دیگران دارند و در جمع ۲۵ کشور روند دوحه هستند، مورد مطالعه ما قرار دارند. آنها فعلا نظاره‌گر مانده‌اند، نگران هستند و به موضع جمعی نیز نرسیده‌اند زیرا جهات رویکردی آنها کاملاً فرق دارد. برخی از آنها منتظر تغییرات احتمالی کاخ سفید هستند و برخی دیگر در یارکشی رقابت درونی انتخابات آمریکا روی یکی از دو شاخه شرط‌بندی کرده و منتظر نشسته‌اند.

تحلیل شخص من این است بازی عموم آنها با همه مراوداتی که برقرار کردند، بیش از آنکه تابع آمریکای دموکرات یا جمهوری‌خواه باشد، متاثر از منافع خودشان و به ترتیب از جهات امنیتی، تاریخی و سرزمینی خواهد بود. اما درباره کارت منطقه برای افغانستان، یک اصل وجود دارد که بدون ایجاد ارتباطات وثیق و متعهدانه در محیط منطقه‌ای کامیابی دشوار است. من فکر می‌کنم بخشی از حاکمیت سیاسی فعلی افغانستان به این واقعیت رسیده است اما چون تجربه دیپلماسی جوان است و چون ساختار دیپلماتیک متاثر از مناسبات طائفی و خاندانی شکل گرفته است، لذا در عمل مانده است. سال‌ها پیش یک دیپلمات ارشد اروپایی به همکار ایرانی خود گفته بود فرق ایران با دیگران آن است که نخست در منطقه فرصت ایجاد می‌کند بعد وارد گفت‌وگو با اروپا می‌شود. این همان نقطۀ ضعف حکومت سرپرست است که اگرچه مانند ایران در منطقه است اما رویای فرامنطقه دارد. دولت قبل نیز در مسیر مذاکرات توافقنامه دوحه با همین وضعیت روبه‌رو و کامیاب نشد.

ایرنا: نمونه‌ای برای درک بیشتر این وضعیت را می‌توان مثال زد؟

حسن کاظمی قمی: بسیار فراوان. مثلا سفیر منطقه‌ای یک کشور آمریکای لاتین یا مسوول میز یک کشور آسیای جنوب شرقی به کابل می‌آید تا یک گزارش سالانه تنظیم کند، در خبرها با مبالغه بسیار از آن سخن گفته می‌شود، اما وقتی یک مقام منطقه که اثرش می‌تواند در تنظیم و توثیق روابط بسیار مهم باشد به کابل و قندهار می‌رود، بعضاً معطل مانده یا در سطح مورد انتظار پذیرفته نمی‌شود. در نتیجه حکومت سرپرستی کنونی هنوز نتوانسته است میز مذاکرات را چنان هموار سازد و آرایش دهد که بتواند بر روی آن بنای یک گفت‌وگوی راهبردی را بگذارد. اتفاقاً این همان انتظاری است که غربی‌ها دارند یعنی حکومتی تنها در منطقه که در تنظیم و تعمیق روابط خود به آنها نیاز داشته باشد.

ایرنا: اینها عوامل کافی نیست که سبب شود جبهه مخالفان طالبان قدرت بازیگری و اثرگذاری به دست آورند؟

حسن کاظمی قمی: خیر. نباید این گونه داوری کرد، به تنهایی نمی‌توان بر این عوامل تکیه کرد. فراموش نکنیم اینها عوامل بیرونی است و در بحث شناسایی و مشروعیت بین‌المللی نقش‌آفرین هستند اما در پاسخ به پرسش شما باید بگویم هم عوامل درونی باید مطالعه شوند و هم تغییر ظریف رویکرد اطلاعاتی آمریکا که فضا را برای تحرک برخی در خارج گشوده شده است، باید در پس منظر این تحلیل جای گیرد.

ایرنا: مصداقا؟

حسن کاظمی قمی: تبعیضی که رهبری طالبان شجاعانه از آن سخن گفت. وی در بیان اینکه تبعیض ذیل حکومت سرپرست برقرار است ابا نکرد و قاطعانه به آن اشاره کرد. رهبری طالبان در سفر به شمال افغانستان به صریح‌ترین وجه ممکن از این گزاره سخن گفت و ناخرسندی خود را از رویه تبعیض‌آمیز موجود ابراز نمود. حتی در بیان نظراتش از زبان فارسی که دامنه مخاطبان اکثریتی در میان فارسی‌زبانان تاجیک و فارسی‌گویان هزاره، ازبک، ترکمن و بلوچ دارد، وام گرفت. یک عامل دیگر اختلاف درون حاکمیت است که بارها تکرار شده و در خطبه نماز عید قربان قندهار هم مورد اشاره قرار گرفت.

اینجا سخن از تفاوت سلیقه و رای نیست، بلکه سخن از اختلاف در میان صفوفی متحد است. سومین نشانه همانا عبارتی است که رهبری طالبان جسورانه از آن در سفر به قندوز سخن گفت. وی تاکید کرد که گزارشی را مبنی بر قتل برخی از نفوس در زندان‌های حکومت سرپرست دریافت نکرده است. مجموع این نمونه‌ها نشان از آن دارد که برخی مشکلات، نافرمانی‌ها و تبعیض‌ها است که بروز آنها، زمینه همگرایی قوای مخالف را فراهم آورده است. اینجاست که با نگرانی باید به موضوع نگریست، یعنی بیم از آنکه عدم کامیابی در رفع حوائج مردم افغانستان به دلیل تبعیض و اختلاف و ظلم، زمینه‌ساز چشم‌داشت بیگانگان شده و بخشی از قوای اجتماعی در خارج نیز با کم دقتی پلکانی برای بالاآمدن افراطی‌گری امثال داعش را رقم بزنند.

ایرنا: به عنوان آخرین پرسش، در موضوع آب و نحوۀ اجرای معاهده ۱۳۵۱ میان دو کشور، چه شده و مشکل کجاست؟

حسن کاظمی قمی: ما از تیر ۱۴۰۲ وقتی تنش آبی بالا گرفت، یک خط تماس را ایجاد کردیم. این گفت‌وگو از قندهار شروع شد و سازنده بود. در گام اول مقامات حکومت سرپرست با پذیرش رسمی هیات وزارت نیرو برای بازدید و اندازه‌گیری از ایستگاه دهراوود که بندی مهم در قرارداد ۱۳۵۱ بود، موافقت کردند. آن بازدید و ارزیابی نشان داد که مشکل کم‌آبی و خشکسالی جدی است. لیکن این اراده طرفین که در فصل خشک سال بنا بر اعتماد نهادند، موجب گشت از تنش کاسته شود. ارزانی بارش نیمه دوم سال ۱۴۰۲ از ناحیه خداوند متعال هم مرحمتی بود که شامل حال مردم دو کشور و دو سوی مرز شد.

بدین گونه بیش از نیمی از حقابه ایران به شمول سیلاب‌های موسمی طی سال ۱۴۰۲ به اراضی ما وارد شد که چون سرازیر شدن آن تابع برنامه انتقال مشخص و مندرج در معاهده برای یک سال آبی نبود، مهار آن نیز دشوار بود. پس از این نیز از مجرای تخصصی این موضوع یعنی عالی‌ترین سطوح مقامات حکومت سرپرست که عهده دار تمشیت امور آب هستند رایزنی ما ادامه یافت. جلسه کمیساران مرزی برای بررسی مشکلات برگزار شد که نتیجه آن بسته به اجرای تعهدات قابل داوری است. درک شخص من آن است بخشی از مقامات مسوول افغانستان نیز از هدر رفت آب به سوی گودزره و عدم مدیریت این سرمایه که مثلاً موجب از میان رفتن کشاورزی در چخانسوز هم شد، ناخرسندند. با این وجود نظرات غیرکارشناسی و گاه متاثر از احساسات هم هست که مانند همان سیلاب‌های موسمی مهار آنها دشوار می‌شود.

در حقیقت عمیقاً معتقدم ما نباید نقش روابط را بر آب بزنیم بلکه باید بر دل مردمان ما ثبت شود. همچنین فراموش نکنیم که شاید بتوانید آب را جابجا کنیم اما خاک و زمین‌مان را نمی‌توانیم با خود برداریم و به جایی دیگر ببریم.

]]> پزشکیان بر روابط تاریخی ایران و ارمنستان تأکید کرد: همسایگانی خوب با روابط رو به رشد https://sahandkhabar.ir/%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%B4%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%B4%D8%AF Thu, 19 Sep 2024 14:03:19 +0330 پریا غفاری تهران - مسعود پزشکیان در پیام‌هایی جداگانه، سالگرد استقلال و روز ملی ارمنستان را به مقامات و مردم این کشور تبریک گفت. وی در این پیام‌ها بر اهمیت توسعه روابط دو کشور تأکید و برای ارمنستان آرزوی موفقیت کرد. در آستانه سال جدید، دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، در پیامی صمیمانه به واهاگن خاچاتوریان، رئیس‌جمهوری ارمنستان، بر عمق روابط دیرینه دو کشور تأکید کرد. او با بیان اینکه ایران و ارمنستان نه‌تنها همسایگانی دیرپا، بلکه شرکایی راهبردی هستند، ابراز امیدواری کرد که همکاری‌های دوجانبه در سال‌های پیش‌رو گسترده‌تر از گذشته شود تا مردم هر دو سرزمین از ثمرات این پیوند بهره ببرند.

در بخش دیگری از این پیام‌های تبریک، خطاب به نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، پزشکیان خاطرنشان کرد: "ایران از نخستین کشورهایی بود که استقلال ارمنستان را به رسمیت شناخت و این دوستی، امروز به رابطه‌ای پایدار و چندبعدی تبدیل شده است." او این روابط را "الگویی از همکاری‌های منطقه‌ای" خواند که با وجود تحولات جهانی، همواره رو به رشد بوده است.

این پیام‌ها در حالی مبادله می‌شوند که دو کشور با پیشینه مشترک فرهنگی و اقتصادی، در سال‌های اخیر همکاری‌های خود را در حوزه‌های انرژی، ترانزیت و گردشگری گسترش داده‌اند. پزشکیان در لفافه این دیپلماسی، گویی یادآور می‌شود که همسایگی خوب، تنها در جغرافیا تعریف نمی‌شود، بلکه در احترام متقابل و آینده‌نگری مشترک ریشه دارد.

به نظر می‌رسد تهران و ایروان مصمم‌اند تا با عبور از چارچوب‌های رسمی، روابط خود را به سطحی کیفی ارتقا دهند راهی که پایان آن، شاید شکوفایی اقتصادی و امنیتی برای دو ملت باشد.

]]> زاکانی روی هوا وعده داد؛ مترو زیر زمین کشیده نشد https://sahandkhabar.ir/%D8%B2%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7-%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D9%88-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%B2%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7-%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D9%88-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%AF Tue, 06 Aug 2024 11:19:25 +0330 پریا غفاری در حال حاضر به دلیل شدت فرسودگی و از رده خارج شدن اتوبوس‌ها نسبت به ورود اتوبوس‌های جدید، شاهد کمتر از 2 هزار اتوبوس در شهر هستیم که گویای کم‌توجهی جدی به موضوع حمل و نقل عمومی به طور کلی در مدیریت شهری است. به گزارش سهندخبر، در این شرایط و در سال‌های اخیر و استقرار شورا و شهردار حال حاضر تهران در سال 1400، از سوی مدیریت شهری جدید عنوان شد که با تکمیل تقاطع‌های غیر همسطح موجود، بالغ بر 700 کیلومتر از مسیر تردد شهری شهروندان کاهش می‌یابد. طرح این موضوع با توسعه 120 درصدی معابر که پیش از این عنوان شد مغایرت دارد.

اگر بیش از نیاز ساخته شده است، پس چرا این حجم از تردد اضافه به شهروندان تحمیل می‌گردد که مدیریت شهری به دنبال کاهش آن ‌است؟

روزنامه اعتماد نوشت: در پاسخ باید گفت که به نظر می‌رسد که  700کیلومتر کاهش مسیر، محاسبه مجموع طول طی شده توسط یک خودرو در صورت نبود دوربرگردان یا ورودی و خروجی‌های جدید مورد نظر است. این در حالی است که مهم فقط طول طی شده نیست، بلکه مهم آن‌است که چند خودرو باید چنین طولی را طی کنند. 
در واقع ساخت این پروژه‌ها در ترافیک کل شبکه معابر چه اثری می‌گذارند و اساسا این موضوع مهم است که آیا تامین حمل و نقل عمومی خدمت بیشتری به شهروندان می‌رسانند یا ساخت این پروژه‌ها؟ بنا بر این، طرح کاهش طول 700 کیلومتر نیز، ساده سازی بیش از حد یا ممکن است که عوام پسندانه تلقی گردید.

این به مفهوم ساخت تعداد زیادی دوربرگردان جدید و نیز ساخت ورودی و خروجی‌های مختلف و جدید در بزرگراه‌هایی است که بیش از صد درصد تحقق یافته بوده‌اند. 

البته این سخن و این برنامه، نوید ایجاد اشتغال برای پیمانکاران را می‌داد. در کنار آن، نگرانی تبدیل دوباره شهر به کارگاه‌های ساختمانی متعدد و با ترافیک حین ساخت آنها را ایجاد کرد. از سوی دیگر ابهام در اثربخشی این طرح‌ها ریسک بزرگی است که به شهر و شهروندان وارد می‌گردد.

با همه اینها، در حال حاضر در شهر تهران، مواجه با ساخت تقاطع‌های متعدد یاد شده هستیم که البته برخی از آنها نیز مورد بهره‌برداری قرارگرفته‌اند و اثرات مثبت و منفی آنها را به خوبی می‌توان دید.

در کنار این، مدیریت شهری جدید و سه ماه پس از استقرار خود، مدعی اتفاق فوق‌العاده‌ای در طول 4 سال مدیریت آتی شد. 

علیرضا زاکانی در بهره‌برداری ایستگاه مترو توحید در خط7 (در تقاطع با خط 4 )در تاریخ اول دیماه 1400، تاکید کرد که «چهار خط باقیمانده مترو تهران (خطوط 8تا 11 )به طول حدود 160کیلومتر را به همراه 50 کیلومتر خطوط باقیمانده موجود، در طول 4ساله این دوره مدیریت شهری به اتمام می‌رساند!» 

این ادعا در حالی که ساخت مجموع 250کیلومتر خطوط موجود، بیش از 50 سال به طول انجامیده بود، عجیب، غیر قابل‌باور و بیشتر یک اشتباه سهوی به نظر می‌رسید. این ادعا و شگفتانه، در موقعیت‌های دیگر نیز تکرار شد. 

در نگاه متخصصین، که ساخت هر خط را در مدتی بالغ بر 10 سال تجربه نموده بودند، عجیب‌تر و غیرقابل تصورتر بود. عجیب‌تر اینکه تاکید بر این موضوع، نه تنها از سوی شهردار محترم با تخصص پزشکی هسته‌ای مطرح شد، بلکه از سوی مدیران عالی معاونت حمل و نقل نیز، حتی در مرحله شعار، بر این کار غیرممکن تاکید شد.

برای تحقق این وعده فوق‌ بزرگ، شهر و شهرداری تهران به ده‌ها دستگاه (TBM) حفار مکانیزه (یک دستگاه برای ساخت هر 5 تا 10 کیلومتر تونل)، فعال شدن ساخت تمامی ایستگاه‌ها به طور هم‌زمان به فاصله یک کیلومتر از هم (تبدیل تمامی شهر به کارگاه بزرگ ساختمانی)، ساخت 2500 واگن مترو در طول 4 سال، تامین مالی 11میلیارد دلار (ساخت هر کیلومتر خط مترو بین 50 تا 55 میلیون دلار هزینه دارد)در طول  4سال نیازمند است. برای شهری که بودجه سالانه آن به 2 تا 3میلیارد دلار در سال برای اداره کل شهر نمی‌رسد! و فقط بودجه مترو در آن در سال، به 750 میلیون دلار نیز نرسیده است!

این حد از شجاعت، توانایی، جسارت و قدرت در بیان و ادعای این موضوع برای همه غیر قابل تصور بود و البته قوت و قدرت در طرح موضوع از سوی ایشان، از یک سو موجبات مسرت برای عموم مردم و نوید ورود معجزه‌گر شهردار به مترو و شهرداری داشت. از سوی دیگر نیز نگرانی جدی و بسیار برای متخصصین ایجاد کرد که این رویکرد، چه اتفاق ناگواری را ممکن است در نظام برنامه‌ریزی، تامین مالی و اجرایی در شهر ایجاد کند؟!

در انتها مناسب است تا به بودجه‌های شهرداری حوزه مترو که نیازمند پیمانکاران تخصصی و تامین مالی قابل توجه است نگاهی کنیم.

بر اساس نظر کمیته بودجه شورای اسلامی شهر تهران، در حالی که در بودجه 50 هزار میلیارد تومانی سال 1401، مبلغ 18 هزار و 300 میلیارد تومان برای توسعه حمل و نقل عمومی پیش‌بینی شده بوده است. به‌دلیل افزایش چشمگیر درآمدهای شهرداری، ناشی از وصول عوارض ساخت و سازها، کل بودجه به 80 هزار میلیارد تومان افزایش یافت. ولی بودجه محقق شده حمل و نقل عمومی به 15 هزار میلیارد تومان (که بخش‌های قابل توجهی از آن نیز به هزینه‌های جاری اختصاص داشته است) کاهش یافته است. به عبارت بهتر، نسبت به افزایش بودجه 160 درصدی کل شهرداری، فقط 51درصد بودجه حمل  و نقل عمومی (اگر به همان نسبت رشد در نظر گرفته شده باشد)محقق شده است.

در نهایت و با این شرایط، باید قول و وعده ساخت کل خطوط در 4 سال را (و تامین مالی مورد نیاز سالانه بیش از 5/2 میلیارد دلار)را قبول کرد یا تحقق 50 درصدی بودجه آن و تامین مالی حدود 500 میلیون دلاری آن را؟!
]]> تحلیل محسن هاشمی رفسنجانی از ماراتن انتخابات ریاست جمهوری، از دوم خرداد 76 تا 15 تیر 1403 https://sahandkhabar.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-76-%D8%AA%D8%A7-15-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-1403 https://sahandkhabar.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-76-%D8%AA%D8%A7-15-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-1403 Tue, 09 Jul 2024 10:53:37 +0330 پریا غفاری ریزش 50‌ درصدی بدنه اجتماعی نشان می‌دهد که گفتمان اصولگرایی در بدترین و دافعه‌برانگیزترین وضعیت ممکن است و بدون حضور مرحوم رئیسی و با دعواهای داخلی اخیر احتمال ریزش این بدنه اجتماعی به کمتر از 10 میلیون در یکی دو سال آینده وجود دارد. به گزارش سهند خبر، محسن هاشمی رفسنجانی در روزنامه شرق نوشت: ماراتن انتخابات چهاردهمین دوره ریاست‌جمهوری به پایان رسید و طبیعتا نتیجه انتخابات باید از طرف جریان‌های سیاسی بررسی شود. متأسفانه در روزهای گذشته به جای پرداختن عمیق به موضوع شاهد برخی اظهارنظرات سطحی و شتاب‌زده از سوی جریان افراطی داخلی و برانداز خارجی درباره انتخابات هستیم که تصادفا!! مانند دیگر مواضع این دو گروه همسو است.
 
- اینکه نتیجه انتخابات تابع رفتار قومی ترک‌زبانان شده است.
 
- اینکه شورای نگهبان با مهندسی خود موجب اتحاد اصلاح‌طلبان و اختلاف اصولگرایان شد.
- اینکه رهبر انقلاب به دنبال رئیس‌جمهور شدن دکتر پزشکیان بوده است و به ایشان رأی داده است.
 - اینکه کناره‌گیری نکردن دکتر قالیباف موجب شکست دکتر جلیلی شده است.
 
در‌ واقع طیف تندرو داخلی و براندازان خارجی تلاش می‌کنند با این‌گونه تحلیل‌ها پیام‌های اصلی انتخابات را به حاشیه برانند. قبل از ورود لازم است که درباره صحت این ادعاها تأمل کنیم:
 
- اگر رأی سه استان شمالی کشور (گیلان، گلستان و مازندران) را که نه ترک‌زبان هستند، نه کردزبان، بررسی کنیم، می‌بینیم که دکتر پزشکیان با فاصله معناداری نفر اول است، حتی در استان فارس که مرکز فرهنگی پارسی‌زبانان جهان محسوب می‌شود، نیز شاهد پیروزی دکتر پزشکیان هستیم؛ بنابراین این ادعای قومی‌گرایانه گزافه‌گویی است.
 
- رد چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب و میانه‌رو که ثبت‌نام کرده بودند و نهی مستقیم و غیرمستقیم برخی دیگر از این طیف نشان می‌دهد که اتفاقا اگر مهندسی هم در شورای نگهبان انجام شده است، علیه اصلاح‌طلبان بوده است و حالا اگر به هردلیلی نتیجه مطلوب به دست نیامده، نباید افراطیون، کاسه و کوزه‌های خود را بر سر شورای نگهبان بشکنند.
 
- مواضع و بیانات رهبر انقلاب و همچنین عملکرد دفتر ایشان نشان می‌دهد که هیچ‌گونه سوگیری درباره هیچ نامزدی انجام نشده است، حتی سوگیری سازمان صداوسیما به نفع آقای دکتر جلیلی با توجه به حضور برادر ایشان در رأس صداوسیما که در تفاوت سؤالات مناظره رودرروی دوم و همچنین نقش مصاحبه دختر دکتر قالیباف در تخریب ایشان جلوه‌گر شد، نشان می‌دهد هیچ‌گونه سوگیری به سود آقای دکتر پزشکیان در سه قوه، صداوسیما و نیروهای مسلح و نهادها وجود نداشته است.
 
- شکستن کاسه و کوزه‌های شکست بر سر دکتر قالیباف نیز منصفانه نیست. 
 
اگر ایشان ثبت‌نام نمی‌کرد، با توجه به حضور دو کاندیدای پوششی ، عملا فضای دوقطبی در همان دور اول شکل می‌گرفت و به احتمال قریب‌به‌یقین دکتر پزشکیان در دور اول به ریاست‌جمهوری برگزیده می‌شد؛ چون اولا سبد رأی دکتر قالیباف با دکتر جلیلی متفاوت بود و ثانیا بسیاری از افراد که بنای رأی‌دادن نداشتند، تصور می‌کردند که دکتر قالیباف به ریاست‌جمهوری برگزیده می‌شود و با جدی‌شدن احتمال پیروزی دکتر جلیلی، در دور دوم شرکت کردند و به‌همین‌علت انتخابات دور دوم که معمولا با افت مشارکت بیش از 10‌درصدی همراه است، با افزایش مشارکت 20‌درصدی همراه شد. به‌عبارت دیگر دکتر پزشکیان افزایش شش‌میلیونی رأی خود در دور دوم را بیش از همه مدیون حضور دکتر جلیلی است.
 
اما پیام‌های اصلی انتخابات:
 
- در سه سال قبل، مرحوم حجت‌الاسلام رئیسی، با حدود 18 میلیون رأی، از 29 میلیون رأی به ریاست‌جمهوری برگزیده شد و با احتساب رأی دو کاندیدای دیگر اصولگرا آقایان محسن رضایی و قاضی‌زاده‌هاشمی، رأی جریان اصولگرا در سال 1400 حدود 23 میلیون رأی بود. اینکه این رأی در دور دوم انتخابات، به 12 میلیون یعنی حدود نصف کاهش پیدا می‌کند، بیش از هر‌چیزی نشان از ریزش بدنه اجتماعی حامی اصولگرایان از 30 درصد به حدود 20 درصد از مردم دارد و این چالش بسیار عمیقی برای اصولگرایان خواهد بود، چراکه این ریزش در دورانی رخ داد که همه ارکان و ابزارهای حاکمیت اعم از قوه قضائیه، مجلس، شورای نگهبان، صداوسیما، نیروهای مسلح، نهادهای اقتصادی حاکمیت و... بیشترین حمایت و کمک را به دولت انجام دادند و شخصیت مرحوم رئیسی نیز با تواضع و پرکاری و خستگی‌ناپذیری به نحوی بود که کمترین دافعه در نظام درباره دولت ایشان وجود داشت.
 
در این شرایط ریزش 50‌درصدی بدنه اجتماعی نشان می‌دهد که گفتمان اصولگرایی در بدترین و دافعه‌برانگیزترین وضعیت ممکن است و بدون حضور مرحوم رئیسی و با دعواهای داخلی اخیر احتمال ریزش این بدنه اجتماعی به کمتر از 10 میلیون در یکی دو سال آینده وجود دارد؛ بنابراین ضرورت نخست، تجدیدنظر در گفتمان اصولگرایی چه در حوزه سیاست خارجی و داخلی، چه مسائل فرهنگی، چه اقتصادی و چه اجتماعی است.
 
- در سال 1376، شبیه حمایت همه‌جانبه‌ای که از آقای جلیلی وجود داشت، در نهادهای حاکمیتی درباره رقیب حجت‌الاسلام سیدمحمد خاتمی دیده می‌شد، به‌نحوی که خطبه تاریخی آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در صیانت از رأی مردم، موجب بازگشت اعتماد عمومی به صندوق‌ها و مشارکت 70‌درصدی مردم و پیروزی آقای خاتمی شد.
 
اما نخستین شخصیتی که واژه حماسه دوم خرداد را به کار برد، رهبر انقلاب بود و ایشان با تأکید بر مردم‌سالاری دینی تلاشی در راستای ترمیم روح جمهوریت در کالبد نظام را آغاز کرد که در بسیاری از سخنرانی‌ها و پرسش‌ و‌ پاسخ‌های ایشان در دانشگاه‌ها آثارش موجود است، اما مسیر متفاوت برخی دستگاه‌های نظارتی در برخورد با جریان اصلاحات، دستگیری‌های گسترده، توقیف مطبوعات و برخوردهای دیگر موجب شد تا نه‌تنها این شکاف ترمیم نشود، بلکه یک دوقطبی ایجاد شود و آثارش در انتخابات مجلس ششم و شکست جریان اصولگرا و ریاست‌جمهوری دور دوم آقای خاتمی و افزایش رأی ایشان دیده شد. انتظار می‌رود این مسیر را دوباره نپیمایند و با ترمیم شکاف‌ها، از تشدید دوقطبی حاکمیت/دولت و ملت جلوگیری کنند.
 
بررسی پیام‌های دیگر انتخابات چهاردهم را به فرصتی دیگر واگذار می‌کنیم.
]]> افزایش نرخ ارز در اولین روزهای خرداد ۱۴۰۳؛ تحلیلگران پیش‌بینی‌ها را اعلام کردند https://sahandkhabar.ir/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF Thu, 23 May 2024 12:42:33 +0330 پریا غفاری نوسانات بازار ارز تحت تأثیر تحولات منطقه‌ای و تصمیمات دولت
در اولین روزهای خرداد ماه ۱۴۰۳، بازار ارز ایران شاهد افزایش نرخ دلار و سایر ارزهای خارجی بود. بر اساس گزارش‌های میدانی، قیمت دلار در معاملات غیررسمی به مرز ۵۸ هزار تومان نزدیک شد، در حالی که یورو نیز رکورد جدیدی را ثبت کرد.

به گفته تحلیلگران اقتصادی، این افزایش تحت تأثیر دو عامل اصلی است:
۱. تحولات منطقه‌ای: تشدید تنش‌های خاورمیانه و افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی.
۲. سیاست‌های داخلی: انتظارات تورمی ناشی از بحث‌های بودجه سال آینده و احتمال تغییر نرخ بهره بانکی.

واکنش مقامات:
رئیس کل بانک مرکزی در گفت‌وگویی کوتاه اعلام کرد: «وضعیت بازار ارز تحت کنترل است و در صورت نیاز، مداخلات لازم انجام خواهد شد.» با این حال، برخی کارشناسان نسبت به تداوم نوسانات در هفته‌های آینده هشدار داده‌اند.

پیش‌بینی‌ها:
برخی اقتصاددانان معتقدند با توجه به روند فعلی، نرخ ارز در خرداد ماه ممکن است به ثبات نسبی برسد، اما تحریم‌های بین‌المللی و وضعیت مذاکرات برجام همچنان متغیرهای کلیدی هستند.

پیامدهای اجتماعی:
این افزایش نرخ، نگرانی‌ها درباره تورم کالاهای وارداتی و قدرت خرید مردم را تشدید کرده است. انجمن مصرف‌کنندگان ایران خواستار نظارت بیشتر بر بازار شده است.

]]> معرفی فناوریهای نوین در حوزه هوش مصنوعی (۲۰۲۳ - ۱۴۰۲) https://sahandkhabar.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B3-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 https://sahandkhabar.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B3-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 Thu, 23 Nov 2023 14:56:51 +0330 پریا غفاری هوش مصنوعی (AI) یکی از سریع‌ترین و تأثیرگذارترین فناوری‌های عصر حاضر است که هر ساله شاهد پیشرفت‌های چشمگیری در این حوزه هستیم. در سال ۱۴۰۲، فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی تحولات بزرگی در صنایع مختلف ایجاد کرده‌اند. در این مقاله، به بررسی جدیدترین فناوری‌های هوش مصنوعی در سال جاری می‌پردازیم. به گزارش سهند خبر به نقل از رویداد جهان، فناوریهای نوین در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۳ رونمایی شد.

1. مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) و چت‌بات‌های هوشمند

یکی از جذاب‌ترین پیشرفت‌های هوش مصنوعی در سال 1402، توسعه مدل‌های زبانی مانند ChatGPT (نسخه 4 و 5)، Google Gemini و Claude 3 است. این مدل‌ها توانایی درک و تولید متن با کیفیت نزدیک به انسان را دارند و در زمینه‌های زیر کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده‌اند:

  • پشتیبانی مشتری هوشمند (چت‌بات‌های خودکار)

  • تولید محتوا (نوشتن مقالات، ترجمه، خلاصه‌نویسی)

  • برنامه‌نویسی خودکار (کدنویسی با کمک AI مانند GitHub Copilot)

این فناوری‌ها هر روز هوشمندتر می‌شوند و حتی قادر به پردازش تصاویر و صدا نیز هستند.

2. هوش مصنوعی تولیدی (Generative AI)

فناوری‌هایی مانند MidJourney، DALL-E 3 و Stable Diffusion انقلابی در تولید تصاویر، موسیقی و ویدیو ایجاد کرده‌اند. در سال 1402 شاهد موارد زیر بوده‌ایم:

  • تولید تصاویر واقع‌گرایانه از طریق متن (مثلاً تبدیل توضیحات متنی به عکس)

  • ایجاد ویدیوهای عمیق (Deepfake) با کیفیت بالا

  • تولید موسیقی و صدا توسط AI (مثل ابزارهایی که صدای انسان را شبیه‌سازی می‌کنند)

3. هوش مصنوعی در پزشکی و سلامت

در سال 1402، هوش مصنوعی نقش حیاتی در تشخیص بیماری‌ها و توسعه داروها ایفا کرده است:

  • تشخیص سریع‌تر سرطان با استفاده از الگوریتم‌های پردازش تصویر

  • پزشکی شخصی‌شده (Personalized Medicine) بر اساس داده‌های ژنتیکی

  • ربات‌های جراح با دقت بالا (مثل سیستم‌های Da Vinci با کمک AI)

4. خودروهای خودران و هوش مصنوعی

شرکت‌هایی مانند تسلا، Waymo و Baidu همچنان در حال پیشرفت در فناوری خودروهای خودران هستند. در 1402 شاهد:

  • بهبود سیستم‌های تشخیص عابرین و موانع

  • اتومبیل‌های رباتاکسی (بدون راننده) در برخی شهرهای جهان

  • هوش مصنوعی در مدیریت ترافیک شهری

5. هوش مصنوعی در امنیت سایبری

با افزایش حملات سایبری، ابزارهای هوش مصنوعی برای مقابله با تهدیدات توسعه یافته‌اند:

  • تشخیص نفوذ و حملات فیشینگ با یادگیری ماشین

  • رمزگذاری پیشرفته داده‌ها با الگوریتم‌های هوشمند

  • پیش‌بینی تهدیدات امنیتی قبل از وقوع

جمع‌بندی و آینده هوش مصنوعی

هوش مصنوعی در سال 1402 بیش از هر زمان دیگری در زندگی روزمره ما نفوذ کرده است. از چت‌بات‌های هوشمند تا تشخیص بیماری‌ها، این فناوری به سرعت در حال تغییر جهان است. با این حال، چالش‌هایی مانند حریم خصوصی، اخلاقیات و وابستگی بیش از حد به AI نیز نیاز به توجه دارند.

پیش‌بینی برای آینده:

  • ادغام هوش مصنوعی با متاورس و واقعیت مجازی

  • توسعه هوش مصنوعی عمومی (AGI) که توانایی تفکر شبه‌انسانی دارد

  • استفاده گسترده از AI در کشاورزی هوشمند و محیط زیست

منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر:

  • وبسایت OpenAI

  • مجله MIT Technology Review

  • خبرگزاری‌های فناوری ایران (مثل دیجیاتو و زومیت)

]]> تحلیل عمیق چالش‌های نظام آموزش عالی ایران در سال ۱۴۰۲ https://sahandkhabar.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%85%DB%8C%D9%82-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 https://sahandkhabar.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%85%DB%8C%D9%82-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 Fri, 09 Jun 2023 15:20:06 +0330 پریا غفاری نظام آموزش عالی ایران در سال ۱۴۰۲ با چالش‌های متعدد و پیچیده‌ای روبروست که نیازمند بازنگری اساسی است. این چالش‌ها از سطح کلان سیاستگذاری تا مسائل اجرایی در دانشگاه‌ها گسترده بوده و تأثیر مستقیمی بر کیفیت آموزش، پژوهش و اشتغال فارغ‌التحصیلان دارد. ۱. چالش‌های ساختاری و مدیریتی:

تمرکزگرایی شدید: سیستم متمرکز فعلی مانع از انعطاف‌پذیری دانشگاه‌ها در پاسخ به نیازهای منطقه‌ای شده است.

کهنگی ساختارهای آموزشی: بسیاری از برنامه‌های درسی به‌روزرسانی نشده و با نیازهای روز بازار کار همخوانی ندارند.

کمبود استقلال دانشگاهی: محدودیت‌های موجود مانع از شکل‌گیری محیط‌های علمی پویا و آزاد شده است.

۲. معضلات اقتصادی و مالی:

کاهش بودجه دانشگاه‌های دولتی: این مسئله منجر به افت کیفیت خدمات آموزشی و پژوهشی شده است.

پدیده دانشگاه‌های پولی: رشد بی‌ضابطه مؤسسات آموزش عالی غیردولتی با کیفیت پایین.

معضل حقوق اساتید: عدم تناسب دریافتی اساتید با تورم افسارگسیخته.

۳. چالش‌های کیفیت آموزشی:

فاصله آموزش و بازار کار: آمارها نشان می‌دهد تنها ۳۵% فارغ‌التحصیلان در حوزه تخصصی خود مشغول به کار می‌شوند.

کمبود تجهیزات و آزمایشگاه‌ها: بسیاری از دانشگاه‌ها از استانداردهای جهانی فاصله دارند.

روش‌های تدریس سنتی: مقاومت در برابر تحول دیجیتال و روش‌های نوین آموزش.

۴. بحران پژوهش و فناوری:

کمبود حمایت از پژوهش‌های کاربردی: تمرکز بر تعداد مقالات بدون توجه به کیفیت و کاربردی بودن.

مشکلات ارتباط با صنعت: ضعف در تبدیل یافته‌های پژوهشی به محصولات تجاری.

تحریم‌های علمی: محدودیت در دسترسی به منابع و مجلات بین‌المللی.

۵. چالش‌های بین‌المللی:

کاهش مبادلات علمی: مشکلات در همکاری با دانشگاه‌های معتبر جهانی.

مسئله فرار مغزها: آمارها نشانگر خروج سالانه ۱۵۰-۲۰۰ هزار متخصص است.

افت رتبه‌های بین‌المللی: کاهش حضور دانشگاه‌های ایرانی در رنکینگ‌های معتبر.

راهکارهای پیشنهادی:
۱. تحول در نظام حکمرانی آموزش عالی:

افزایش اختیارات دانشگاه‌ها

ایجاد نظام نظارتی مستقل برای ارزیابی کیفیت

تفویض اختیارات به دانشگاه‌های تراز اول

۲. بهبود منابع مالی:

ایجاد مدل‌های درآمدزایی جدید برای دانشگاه‌ها

توسعه مشارکت با صنعت

هدفمندسازی یارانه‌های آموزشی

۳. ارتقای کیفیت آموزشی:

بازنگری اساسی در برنامه‌های درسی

سرمایه‌گذاری در آموزش مهارت‌های نرم

توسعه آموزش‌های ترکیبی (حضوری و مجازی)

۴. تقویت پژوهش کاربردی:

اولویت‌دهی به پژوهش‌های حل‌مسئله‌محور

ایجاد مراکز رشد و شتاب‌دهنده‌های تخصصی

توسعه همکاری‌های بین‌رشته‌ای

جمع‌بندی:
نظام آموزش عالی ایران در آستانه یک تحول اساسی قرار دارد. حل این چالش‌ها نیازمند عزم ملی، برنامه‌ریزی راهبردی و مشارکت تمام ذینفعان است. تجربه نشان داده که دانشگاه‌های ایرانی با وجود تمام محدودیت‌ها، ظرفیت بالایی برای تطبیق و پیشرفت دارند. آینده آموزش عالی ایران به چگونگی مدیریت این چالش‌ها و تبدیل تهدیدها به فرصت بستگی دارد.

]]> انقلاب هوش مصنوعی در بازار کار: زوال مشاغل سنتی یا تولد فرصت‌های جدید؟ https://sahandkhabar.ir/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%88%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF Wed, 04 Jan 2023 10:55:58 +0330 پریا غفاری در کارخانه‌ای در حومه تهران، ربات‌های جدید جایگزین ده‌ها کارگر خط تولید شده‌اند. این تصویر که تا چند سال پیش فقط در فیلم‌های علمی‌تخیلی دیده می‌شد، امروز به واقعیتی انکارناپذیر تبدیل شده است. پیشرفت‌های خیره‌کننده در فناوری‌های هوش مصنوعی و اتوماسیون در حال دگرگون کردن بنیادین بازار کار در سراسر جهان است، اما این تحول برای میلیون‌ها کارگر چه معنایی دارد؟ به گزارش سهندخبر، آخرین گزارش مجمع جهانی اقتصاد پیش‌بینی می‌کند که تا سال ۲۰۲۵، ماشین‌ها و الگوریتم‌ها حدود ۸۵ میلیون شغل را در سراسر جهان تصاحب خواهند کرد. در ایران نیز روند جایگزینی نیروی انسانی با سیستم‌های هوشمند در صنایعی مانند خودروسازی، بانکداری و خدمات مشتریان شتاب گرفته است. شرکت‌های بزرگ با شعار "بهبود بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها" به سرعت در حال سرمایه‌گذاری روی این فناوری‌ها هستند.

مشاغل در معرض خطر

تحلیل‌ها نشان می‌دهد مشاغلی با ویژگی‌های زیر بیشترین آسیب‌پذیری را دارند:

وظایف تکراری و قابل پیش‌بینی (مانند اپراتوری ماشین‌آلات)

فرآیندهای استاندارد شده (مانند حسابداری پایه)

مشاغل خدماتی ساده (مانند کارهای اداری معمولی)

نور امید: مشاغل جدید در حال ظهور

در مقابل، مشاغل جدیدی در حال شکل‌گیری هستند که نیازمند مهارت‌های متفاوتی می‌باشند:

مدیران سیستم‌های هوش مصنوعی

تحلیل‌گران داده

متخصصان اخلاق دیجیتال

مربیان آموزش مهارت‌های انسانی به ربات‌ها

چالش‌های پیش‌رو

این تحول عمیق چالش‌های جدی ایجاد کرده است:
۱. بحران هویت حرفه‌ای برای کارگران سنتی
۲. نیاز فوری به بازآموزی و ارتقای مهارت‌ها
۳. افزایش نابرابری بین دارندگان مهارت‌های جدید و قدیمی
۴. فشار بر سیستم‌های تأمین اجتماعی

راهکارهای پیشنهادی

کارشناسان برای کاهش تبعات منفی این تحول پیشنهاد می‌کنند:

ایجاد برنامه‌های بازآموزی ملی با اولویت مشاغل در معرض خطر

اصلاح نظام آموزشی برای تربیت نیروی کار آینده

وضع قوانین حمایتی برای کارگران جابجا شده

توسعه سیستم‌های آموزش مادام‌العمر

تجربه جهانی

کشورهای پیشرفته در حال آزمایش راهکارهای مختلف هستند:

فنلاند: برنامه‌های آموزش هوش مصنوعی برای تمام شهروندان

سنگاپور: اعتبارهای آموزشی برای کارگران میانسال

آلمان: مشارکت اتحادیه‌ها در فرآیند اتوماسیون

نظر کارشناسان

دکتر فاطمه محمودی، استاد اقتصاد کار در دانشگاه تهران، هشدار می‌دهد: "اگر سیاست‌گذاری مناسبی انجام ندهیم، موج بیکاری ناشی از اتوماسیون می‌تواند به بحران اجتماعی تبدیل شود."

از سوی دیگر، مهندس رضا کریمی، مدیرعامل یک استارتاپ فناوری، معتقد است: "این تحول فرصت بی‌نظیری برای ایجاد مشاغل با ارزش افزوده بالاتر است، به شرطی که نیروی کار ما آمادگی لازم را کسب کند."

سخن پایانی

انقلاب هوش مصنوعی در بازار کار یک انتخاب نیست، بلکه واقعیتی اجتناب‌ناپذیر است. سوال اصلی این نیست که آیا این تحول اتفاق می‌افتد، بلکه این است که چگونه می‌توانیم آن را به نفع همه ذینفعان مدیریت کنیم. آینده از آن جوامعی خواهد بود که بتوانند بین پیشرفت فناوری و عدالت اجتماعی تعادل برقرار کنند.

نظر شما چیست؟
آیا شما یا اطرافیانتان تأثیرات این تحول را در محل کار احساس کرده‌اید؟ چه راهکارهایی برای سازگاری با این تغییرات پیشنهاد می‌کنید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

]]> شبکه‌های اجتماعی چگونه در حال دگرگون کردن رمان‌نویسی هستند؟ https://sahandkhabar.ir/%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DA%AF%D9%88%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF https://sahandkhabar.ir/%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AF%DA%AF%D8%B1%DA%AF%D9%88%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF Wed, 20 Jul 2022 10:53:30 +0430 پریا غفاری از زمانی که اینستاگرام و توییتر به فضایی برای انتشار داستان‌های کوتاه تبدیل شده‌اند، نویسندگان جوان راه جدیدی برای دیده شدن پیدا کرده‌اند. برخلاف گذشته که چاپ کتاب نیاز به ارتباط با ناشران داشت، حالا بسیاری با انتشار پست‌های روزانه در فضای مجازی، مخاطبان خود را جذب و حتی کتاب‌هایشان را به فروش می‌رسانند. در سال‌های اخیر، شکل تازه‌ای از روایت داستانی در فضای دیجیتال رواج پیدا کرده است که می‌توان آن را «رمان سریالی» یا «داستان دنباله‌دار آنلاین» نامید. در این شیوه، برخی نویسندگان به جای آنکه اثر خود را پس از تکمیل به‌صورت یک کتاب کامل منتشر کنند، آن را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کرده و به‌صورت پست‌های روزانه یا هفتگی در شبکه‌های اجتماعی یا پلتفرم‌های آنلاین منتشر می‌کنند. هر بخش از داستان مانند یک قسمت از یک سریال عمل می‌کند و مخاطبان را در انتظار ادامه‌ی روایت نگه می‌دارد. این روش علاوه بر ایجاد هیجان و تعلیق در خوانندگان، نوعی رابطه‌ی مداوم میان نویسنده و مخاطب شکل می‌دهد که در شیوه‌های سنتی نشر کمتر دیده می‌شد.

در این مدل انتشار، خوانندگان تنها مصرف‌کننده‌ی منفعل داستان نیستند؛ بلکه اغلب در بخش نظرات یا پیام‌ها واکنش نشان می‌دهند، درباره‌ی شخصیت‌ها بحث می‌کنند و حتی حدس می‌زنند که در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد. این تعامل مستقیم باعث می‌شود نویسنده بتواند بازخورد فوری دریافت کند و گاهی مسیر داستان را بر اساس واکنش مخاطبان تغییر دهد یا عناصر جدیدی به روایت اضافه کند. به همین دلیل، رمان‌های سریالی نوعی تجربه‌ی مشترک میان نویسنده و خوانندگان ایجاد می‌کنند که در آن روند شکل‌گیری داستان تا حدی جمعی و پویا می‌شود.

نمونه‌های موفقی از این شیوه در شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود. صفحه‌هایی مانند «داستان‌ک» در اینستاگرام یا پروژه‌های مشابه در تلگرام و دیگر پلتفرم‌ها توانسته‌اند مخاطبان زیادی جذب کنند. برخی از این داستان‌ها پس از آنکه در فضای آنلاین محبوبیت پیدا کردند، به‌صورت کتاب چاپی یا نسخه‌ی الکترونیکی نیز منتشر شدند. این روند نشان می‌دهد که فضای مجازی می‌تواند نه تنها محلی برای انتشار اولیه‌ی آثار باشد، بلکه به نوعی سکوی آزمایشی برای سنجیدن استقبال مخاطبان پیش از چاپ رسمی نیز عمل کند.

چالش‌ها: از سانسور تا سطحی‌شدن ادبیات

با وجود همه‌ی مزایا، این شکل از انتشار داستان با چالش‌ها و انتقادهای جدی نیز روبه‌رو است. برخی منتقدان معتقدند ساختار شبکه‌های اجتماعی، که بر سرعت، کوتاهی و جلب توجه سریع تأکید دارد، ممکن است نویسندگان را به سمت ساده‌سازی بیش از حد یا استفاده از کلیشه‌های احساسی سوق دهد. در چنین فضایی، گاهی متن‌هایی که کوتاه‌تر و هیجان‌انگیزتر هستند بیشتر دیده می‌شوند، در حالی که آثار پیچیده‌تر یا تأمل‌برانگیز ممکن است کمتر مورد توجه قرار بگیرند. این مسئله می‌تواند به تدریج بر شیوه‌ی نوشتن نیز تأثیر بگذارد و ادبیات را به سمت قالب‌های سریع و مصرفی سوق دهد.

از سوی دیگر، محدودیت‌های فنی و محتوایی پلتفرم‌ها نیز می‌تواند بر آزادی بیان نویسندگان اثر بگذارد. برخی شبکه‌های اجتماعی دارای الگوریتم‌های خودکار برای شناسایی و حذف واژه‌ها یا موضوعات خاص هستند و این موضوع گاهی باعث حذف یا محدود شدن برخی نوشته‌ها می‌شود. علاوه بر این، وابستگی نویسندگان به الگوریتم‌ها و میزان دیده‌شدن پست‌ها می‌تواند نوعی فشار نامرئی ایجاد کند؛ فشاری که ممکن است نویسندگان را به سمت تولید محتوایی سوق دهد که بیشتر «قابل وایرال شدن» باشد تا لزوماً عمیق و ادبی.

چالش دیگر، مسئله‌ی مالکیت و آرشیو آثار است. وقتی داستان‌ها در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند، ممکن است در طول زمان در میان انبوه پست‌ها گم شوند یا با تغییر سیاست‌های پلتفرم‌ها از دسترس خارج شوند. در حالی که کتاب‌های چاپی یا حتی نسخه‌های رسمی دیجیتال معمولاً ساختار باثبات‌تری برای نگهداری و دسترسی طولانی‌مدت به آثار فراهم می‌کنند.

آینده: آیا ناشران سنتی جایگاهی خواهند داشت؟

گسترش ادبیات در فضای مجازی این پرسش را مطرح کرده که نقش ناشران سنتی در آینده‌ی صنعت نشر چه خواهد بود. برخی معتقدند با رشد پلتفرم‌های دیجیتال، نویسندگان بیش از گذشته می‌توانند به‌صورت مستقل آثار خود را منتشر کنند و مستقیماً با مخاطبان ارتباط بگیرند. در چنین شرایطی، ممکن است نقش ناشران از «دروازه‌بانان انتشار» به «حامیان حرفه‌ای تولید و توزیع» تغییر کند؛ یعنی به جای تصمیم‌گیری درباره اینکه چه اثری منتشر شود، بیشتر بر ویرایش حرفه‌ای، بازاریابی، طراحی و توزیع تمرکز کنند.

همچنین مدل‌های تازه‌ای از انتشار در حال شکل‌گیری است. برای مثال، برخی پلتفرم‌ها امکان «اشتراک ادبی» را فراهم کرده‌اند؛ به این صورت که خوانندگان با پرداخت مبلغی ماهانه به مجموعه‌ای از داستان‌های در حال انتشار دسترسی پیدا می‌کنند. در کنار این مدل، ایده‌ی «کتاب‌های تعاملی» نیز در حال گسترش است؛ آثاری که در آن خوانندگان می‌توانند در روند داستان نقش داشته باشند یا مسیرهای مختلف روایت را انتخاب کنند.

با این حال، به نظر می‌رسد آینده‌ی ادبیات نه کاملاً دیجیتال و نه کاملاً سنتی خواهد بود. احتمالاً ترکیبی از هر دو شکل به وجود خواهد آمد: نویسندگانی که ابتدا آثار خود را در فضای آنلاین منتشر می‌کنند و پس از جلب مخاطب، نسخه‌های ویرایش‌شده و کامل آن را به‌صورت کتاب منتشر می‌کنند. در چنین چشم‌اندازی، شبکه‌های اجتماعی، پلتفرم‌های دیجیتال و ناشران سنتی می‌توانند در کنار هم اکوسیستم تازه‌ای برای تولید و انتشار ادبیات شکل دهند؛ اکوسیستمی که در آن مرز میان نویسنده، ناشر و مخاطب نسبت به گذشته انعطاف‌پذیرتر و پویا‌تر شده است.

]]>