این سفرا هر یک و به‌طور ویژه بر فرصت‌های موجود برای ارتقاء تعاملات دوجانبه در حوزه‌های مختلف تأکید کردند.

پزشکیان نیز گسترش تعاملات و توسعه روابط با تمامی کشورها را از جمله اولویت‌های اساسی و ماموریت‌های مهم سفرای ایران در خارج از کشور دانست.

رئیس‌جمهور ایران با تأکید بر ضرورت تلاش مستمر برای توسعه همکاری‌ها در زمینه‌های علمی، اقتصادی و سیاسی، اظهار داشت: سفرای کشورمان باید به تسهیل ارتباطات میان تجار و افزایش تبادل گردشگر میان کشورها نیز توجه ویژه‌ای داشته باشند.

انتهای پیام

‏مرحله کارشناسی مذاکرات از چهارشنبه شروع می‌شود، برای گرفتار نیامدن در برجام دیگر، چند پیشنهاد/یادآوری که قابل شدن هستند:

در مرحله راست‌آزمایی هرگز نباید آمریکا جایگزین آژانس شود. خدشه به استقلال ماست.
‏
اجرای توافقات باید نقد-نقد و دو به دو باشد.
‏
آمریکا به حقوق و قواعد بین‌المللی معتقد نیست. بنابراین، تضمین ما باید عقب‌نشینی پایاپای از تعهدات، بدون هزینه جدید باشد.
‏
اگر تحریمی در هسته‌ای لغو می‌شود، نباید بعدا به تحریم‌های موشکی، منطقه‌ای و حقوق‌بشری اضافه شود.
‏
ما با حاکمیت آمریکا مذاکره می‌کنیم. نباید از تحریم‌های کنگره در مذاکرات شانه خالی و دیوار بلند آن را نشان دهند. تحریم کنگره (مثل قانون داماتو) اساسی است. اگر لازم است نمایندگان کنگره به مذاکرات اضافه شوند.
‏
بدون باز شدن سوئیفت  بر روی ما، لغو بقیه تحریم‌های اقتصادی سرکاری است.

۱. زمینه و انگیزه های پیشنهاد گنجی

عبدالله گنجی از منتقدان سیاست های جمهوری اسلامی است و معمولاً دیدگاههای اصلاح طلبانه دارد. پیشنهاد او برای حضور اعضای کنگره در مذاکرات احتمالاً با این انگیزه ها همراه است:

• کاهش تمرکز قدرت در مذاکرات: گنجی ممکن است معتقد باشد که حضور کنگره میتواند تصمیم گیریها را شفافتر و دموکراتیک تر کند.

• جلوگیری از یکجانبه گرایی دولت آمریکا: برخی از تصمیمات دولت آمریکا (مثل خروج ترامپ از برجام) بدون مشورت گسترده با کنگره گرفته شد. حضور کنگره شاید تعهدات آمریکا را پایدارتر کند.

• افزایش فشار بر ایران برای انعطاف پذیری: اگر کنگره در مذاکرات نقش داشته باشد، ممکن است مواضع سختگیرانه تری نسبت به کاخ سفید اتخاذ کند، که این میتواند ایران را تحت فشار بیشتری قرار دهد.

۲. واکنش های احتمالی در ایران

• موافقان: برخی از اصلاح طلبان و دیپلمات های سابق ممکن است از این ایده استقبال کنند، چون معتقدند مشارکت نهادهای دموکراتیک آمریکا میتواند به ثبات توافق ها کمک کند.

• مخالفان: محافظه کاران و اصولگرایان احتمالاً این پیشنهاد را رد خواهند کرد، چون کنگره را نهادی ضدایرانی می دانند که بارها تحریم ها را تشدید کرده است. همچنین، آنها ممکن است این پیشنهاد را تلاشی برای تحت فشار قرار دادن ایران تفسیر کنند.

۳. چالش های عملی پیشنهاد

• تفاوت ساختار سیاسی آمریکا و ایران: در آمریکا، کنگره نقش کلیدی در تصویب توافق ها دارد (مثل برجام که نیاز به رأی سنای آمریکا داشت)، اما در ایران، نهادهای غیرانتخابی مانند شورای عالی امنیت ملی و رهبری تعیین کننده هستند. این عدم تقارن ممکن است باعث پیچیدگی در مذاکرات شود.

• ریسک طولانی شدن مذاکرات: اگر کنگره مستقیماً درگیر شود، ممکن است اختلاف نظرهای داخلی آمریکا باعث تأخیر در فرآیند شود.

• مسئله اعتماد: ایران به دلیل سابقه تحریم های کنگره، ممکن است تمایلی به حضور نمایندگان آن در مذاکرات نداشته باشد.

۴. تأثیر بر روند مذاکرات

• اگر کنگره دخیل شود: ممکن است هر توافقی نیاز به تصویب قانونی داشته باشد، که این شانس تثبیت توافق را افزایش می دهد، اما احتمالاً خواسته های سختگیرانه تری مطرح خواهد شد (مثل محدودیت های موشکی یا منطقه ای).

• اگر کنگره نادیده گرفته شود: ریسک لغو توافق در آینده (مثل برجام ۲۰۱۸) همچنان وجود دارد، چون کنگره میتواند با تصویب تحریم های جدید، تعهدات دولت را خنثی کند.

۵. جمع بندی

پیشنهاد گنجی نشان دهنده تلاش برای یافتن راه حلی پایدار در مذاکرات است، اما با موانع سیاسی و ساختاری جدی روبهروست. از یک سو، مشارکت کنگره ممکن است به توافقی بادوامتر منجر شود، اما از سوی دیگر، می تواند مذاکرات را پیچیدهتر کند یا حتی به بنبست بکشاند. در نهایت، موفقیت این ایده به تمایل دو طرف برای انعطاف پذیری و یافتن مکانیزم های جدید اعتمادسازی بستگی دارد.

بنابر گزارش اردوپوینت، در بیانیه دفتر نخست وزیری پاکستان آمده است: نخست وزیر آرزوی خیر خود را برای حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران ابراز می‌کند و انتقال موفقیت‌آمیز سیاسی از طریق روند دموکراتیک را به ایشان و همچنین ملت برادر ایران تبریک می‌گوید.

بر اساس این بیانیه، شهباز شریف در اظهارات خود تاکید کرد پاکستان و ایران به عنوان کشورهای همسایه و برادر با تاریخ، ایمان، فرهنگ و سنت‌های مشترک به یکدیگر پیوند خورده اند.

نخست وزیر پاکستان همچنین با آرزوی موفقیت برای رئیس‌جمهور منتخب ایران در دوران فعالیت خود گفت: مشتاق همکاری نزدیک با وی برای تقویت بیشتر روابط تهران و اسلام‌آباد و ارتقای همکاری‌های دوجانبه در زمینه های مختلف از جمله تجارت، انرژی و امنیت منطقه است.

نخست وزیر پاکستان در ادامه خاطر نشان کرد: تصمیمات مشترک ۲ کشور در سفر تاریخی دکتر سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور فقید در فروردین ۱۳۹۳، پایه بسیار خوبی برای مشارکت سودمند ۲ جانبه میان ۲ کشور ایجاد کرده است.

بنابر اعلام دفتر نخست وزیری پاکستان، رئیس جمهور منتخب ایران نیز ضمن تشکر از تبریکات نخست وزیر، تمایل خود را برای تعمیق بیشتر روابط دوستانه بین دو ملت برادر ابراز کرد. سران دو کشور همچنین در مورد مسائل منطقه ای گفت‌وگو کردند و بر سر ادامه هماهنگی و رایزنی نزدیک توافق کردند.

پیش از این، رئیس جمهور، رئیس مجلس ملی و وزیر امورخارجه پاکستان انتخاب مسعود پزشکیان را به‌عنوان نهمین رئیس جمهوری ایران تبریک گفتند.

انتهای پیام

در بخشی از متن پیام آمده است:

تداوم فعالیت‌های وزارت امور خارجه به ویژه ایفای دیپلماسی فعالانه در راستای موضوع فلسطین و تقویت محور مقاومت در چارچوب اسناد و اصول ابلاغی مورد انتظار است.

در این دیدار در خصوص تحولات جهانی و منطقه‌ای و نیز تعاملات فیمابین بحث و تبادل نظر شد.

امیرعبداللهیان در این ملاقات ضمن تشکر از بورگه برنده برای دعوت به عمل آمده به منظور شرکت در نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، برخی ابتکارات و زمینه‌‌های مشترک همکاری را در حوزه‌های اقتصادی و امنیت انرژی مورد اشاره قرار داد.

وی همچنین به تشریح تحولات غزه و جنایات رژیم صهیونیستی و حمایت آمریکا از آن پرداخت و حمایت ایران از تلاش‌ها برای جلوگیری از گسترش دامنه جنگ و بازگشت ثبات و آرامش به منطقه را مورد تأکید قرار داد.

امیرعبداللهیان همچنین به تلاش‌های ایران برای رفع برخی نگرانی‌ها در منطقه و جهان از جمله به اهتمام ایران برای ایجاد سازوکارهای ناظر بر تضمین امنیت انرژی پرداخت و از مجمع جهانی اقتصاد دعوت کرد در این تلاش‌ها مشارکت کند.

بورگه برنده نیز با تشکر از حضور وزیر امور خارجه ایران در نشست داووس، گفت که همه تلاش‌ها باید متوجه جلوگیری از گسترش بحران غزه باشد. 

وی ضمن اشاره به اهمیت ایران به عنوان یک بازیگر مهم در ترتیبات منطقه‌ای و جهانی، آمادگی خود و همکارانش را برای بررسی راه‌های همکاری در حوزه امنیت انرژی اعلام کرد.

پیش از این، امیرعبداللهیان در تماس تلفنی با خانم «میریانا اسپولیاریک ایگر» رئیس صلیب سرخ جهانی درباره تحولات فلسطین گفت‌وگو و تبادل‌نظر کرده بود.

وزیر امور خارجه ایران در این تماس تلفنی با محکومیت شدید رژیم صهیونیستی برای تشدید محاصره انسانی غزه گفت: هم اکنون شاهد تداوم و گسترش جنایات جنگی در غزه هستیم و تلاویو اماکن مسکونی، بیمارستان‌ها و مدارس را هدف قرار داده، آب و برق را قطع کرده و مانع ارسال سوخت و مواد غذایی شده است که  همه این‌ها مصداق مجازات دسته جمعی و جنایت سیستماتیک جنگی علیه بشریت است.

 امیرعبداللهیان تأکید کرد، تداوم این وضعیت شرایط را پیچیده‌تر خواهد کرد و طبعاً مسئولیت آن متوجه رزیم صهیونیستی و حامیان آن است.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران پیش از این علاوه بر تماس تلفنی با «آنتونیو گوترش» دبیر کل سازمان ملل متحد، ۲ بار نیز در ارتباط با تحولات اراضی اشغالی و وضعیت بغرنج مردم غزه نامه‌نگاری کرده است.

در این احضار تصریح شد: جمهوری اسلامی ایران مصمم به دفاع از  تمامیت سرزمینی، و حفاظت از امنیت و منافع خود در برابر هرگونه تهدیدهای دولت آمریکا در ارتباط با امنیت دریانوردی و کشتیرانی تجاری است و تدابیر لازم را در این خصوص برای تامین منافع ملی خود اعمال خواهد کرد.

همچنین تاکید شد: جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر رویکرد مسئولانه و هوشمندانه خود برای حفظ امنیت و استقرار در منطقه به آمریکا اجازه نخواهد داد که با استمرار سیاست ایران هراسی به چپاول ثروت و منابع منطقه ادامه دهد.

کاردار سوئیس گفت: مراتب را فورا به دولت آمریکا منعکس خواهد کرد.

وی تصریح کرد: پیش از این قزاقستان از طریق روسیه به اروپا دسترسی داشت اما روسیه نیز به دلیل جنگ و تحریم‌هایی که به وجود آمده با مشکلاتی رو به رو است، این مساله باعث شده تا قزاقستان راه‌های آلترناتیو را پیدا کند که یکی از آنها ایران می‌باشد.

سفیر قزاقستان در تهران افزود: البته از طریق خزر و مسیرهای قزاقستان، ترکمنستان و اینچه برون متصل هستیم. اما هر اندازه تعداد کشورهای ترانزیتی کمتر باشد، بهتر است.

این دیپلمات قزاقستانی در ادامه با تاکید بر این که ظرفیت‌های کریدور شمال - جنوب باید بیشتر مورد استفاده قرار گیرد، گفت: حمل و نقل لجستیک بین ایران و قزاقستان برنامه بزرگی است و ما از این طریق و خلیج فارس به کشورهای ثالث متصل می‌شویم.

اسخت اورازبای با بیان این که کریدور بین‌المللی شمال - جنوب به قزاقستان امکان دسترسی به بنادر خلیج فارس را می‌دهد، گفت: رئیس جمهور قزاقستان به طور مشخص در برنامه خود تاکید کرد که کریدور بین‌المللی شمال - جنوب مساله‌ای کلیدی است و باید از آن استفاده شود. قزاقستان درصدد است تا به یک هاب ترانزیتی تبدیل شود و موقعیت خود را به عنوان یک مرکز ترانزیتی در اوراسیا تقویت کند و در طول زمان به یک قدرت حمل و نقل و لجستیک کامل تبدیل شود.

وی خاطرنشان کرد: همچنین مسیر ترانس خزر برای تقویت پتانسیل ترانزیتی ما کلیدی است. در میان مدت حجم ترافیک در طول این کریدور می‌تواند پنج برابر شود. 

سفیر قزاقستان در تهران همچنین از دعوت رسمی کشورش برای سفر ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور کشورمان به آستانه خبر داد و گفت: این دعوت پذیرفته شده ولی هنوز زمان آن تعیین نشده است.

وی درباره دیدار روسای جمهور دو کشور در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل گفت: این احتمال وجود دارد اما، سفر آقای رئیسی به سازمان ملل مهم است برای این که صدای ایران را بلندتر به گوش همه برساند که چگونه ایران در تحریم قرار دارد. بنابراین رفتن ایران منطقی است برای اینکه بگوید ایران فعالیت‌هایش همیشه صلح آمیز بوده است.

سفیر قزاقستان در تهران همچنین با اشاره به اصلاحات انجام شده توسط دولت ژومارت توکایف، رئیس جمهور این کشور در امور سیاسی و اقتصادی گفت: براساس اصلاحات اقتصادی انجام شده الگوی جدید برای توسعه اقتصادی قزاقستان مبتنی بر استفاده موثر از مزیت‌های رقابتی و همچنین بازگشایی پتانسیل همه عوامل کلیدی تولید - کار، سرمایه، منابع و فناوری خواهد بود.

وی تصریح کرد: همچنین هدف اصلی اصلاحات برنامه ریزی شده رشد اقتصادی پایدار ۶-۷ درصدی است تا حجم اقتصاد ملی تا سال ۲۰۲۹ دو برابر شود و به ۴۵۰ میلیارد دلار برسد.

این دیپلمات قزاقستانی، دیجیتالی شدن، تجارت و صنعت داخلی، کشاورزی، گاز رسانی و انرژی، امنیت آب، صنعت خلاق، مسئولیت اصلاحات اقتصادی و تغییر ساختار وزارتخانه‌ها را از دیگر برنامه‌ها و اصلاحات دولت قزاقستان برشمرد.

این منبع آگاه به شبکه فرانس۲۴ گفت: بازگشایی سفارت ایران فردا سه شنبه ساعت ۱۸ به وقت محلی (۱۵:۰۰ به وقت گرینویچ) با حضور سفیر ایران در عربستان سعودی انجام می‌شود.

این خبر در حالی منتشر می‌شود که «حسین امیرعبداللهیان»، وزیر امور خارجه روز گذشته در تماس تلفنی با سرپرست موقت سفارت ایران در ریاض در جریان آخرین وضعیت و برنامه ریزی انجام شده برای افتتاح سفارت جمهوری اسلامی ایران در ریاض و سرکنسولگری در جده قرار گرفته بود.

روز دوشنبه (۲۲می) بود که منابع خبری اعلام کردند «علیرضا عنایتی» به عنوان سفیر ایران در ریاض به عربستان سعودی معرفی شده است. او که دستیار وزیر و مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه بود، سوابقی همچون سفارت ایران در کویت را در کارنامه خود دارد.

وی قرار است به عنوان سفیر جدید ایران در عربستان سعودی بعد از قطعی روابط ۲ کشور و با از سرگیری مجدد مناسبات دیپلماتیک ایران و عربستان، عهده‌دار سفارت جمهوری اسلامی ایران در ریاض شود. روابط تهران و ریاض، در سال ۲۰۱۶ در پی حمله گروهی به سفارت عربستان در ایران، از سوی حکومت سعودی قطع شد.

در پی توافق ۱۹ اسفند ماه ۱۴۰۱ در پکن بین ایران و عربستان سعودی برای از سرگیری روابط دیپلماتیک ظرف حداکثر دو ماه، مقرر شد وزرای خارجه دو کشور با یکدیگر دیدار و مقدمات بازگشایی سفارتخانه‌ها و سرکنسولگری‌های دو کشور فراهم‌ شود.

امیرعبداللهیان و «فیصل بن فرحان»، وزرای خارجه ایران و عربستان پس از سه دور گفت‌وگوی تلفنی در فروردین امسال در نهایت پنجشنبه ۱۷ فروردین، بعد از حدود ۷ سال و ۳ ماه قطع روابط، در پکن رسماً دیدار و بیانیه‌ای مشترک را امضا کردند؛ آن‌ها بر آمادگی دو طرف برای از بین بردن موانع پیش روی گسترش همکاری‌ها تأکید داشتند.

وزرای خارجه ایران و عربستان روز جمعه (دوم ژوئن) دیدار دوم خود را در حاشیه نشست بریکس برگزار کردند. وزیر خارجه سعودی در این دیدار از پیشرفت‌های بسیار خوب حاصل‌شده در روابط دوجانبه ابراز خرسندی کرده و از کمک‌های ارزشمند طرف ایرانی در استقبال از هیأت فنی عربستانی به منظور زمینه سازی برای بازگشایی سفارت و سرکنسولگری عربستان در ایران تشکر کرد.

بعد از این دیدار، پایگاه اینترنتی روزنامه «رای‌الیوم»، چاپ لندن خبری مهم منتشر کرده و نوشت: رای الیوم از منابع سیاسی نزدیک خود در لبنان مطلع شد که فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر امور خارجه عربستان در اوایل هفته آینده به تهران سفر خواهد کرد؛ او حامل پیامی از سوی «سلمان بن عبدالعزیز»، شاه سعودی به «سیدابراهیم رئیسی»، رئیس‌جمهور ایران در خصوص توسعه روابط بین دو کشور است. بن فرحان همچنین در این سفر با رئیس جمهور ایران و دیگر مقامات ایرانی دیدار و درباره توسعه روابط دو کشور گفت‌وگو خواهد کرد.

رسانه‌های منطقه‌ای و سعودی نظیر «الشرق الاوسط» و «الریاض» هم طی روزهای گذشته ضمن استقبال از پیشرفت روابط تهران و ریاض، گزارش‌هایی منتشر کرده و نوشتند: پیشرفت این مناسبات خالی از ابعاد اقتصادی نخواهد بود و همانطور که منابع خبری اعلام کردند، هیات‌های اقتصادی ایرانی و عربستانی دیدارهایی در آینده نزدیک خواهند داشت تا ماهیت روابط سیاسی ایجادشده را تقویت کنند.

هند در کنار روسیه، آفریقای جنوبی، برزیل و چین اعضای اصلی گروه بریکس را تشکیل می‌دهند.

جمهوری اسلامی ایران درخواست عضویت در این گروه اقتصادی را ارائه کرده است که با استقبال اعضای این گروه از جمله آفریقای جنوبی روبرو شده است .کشورهای دیگری از جمله عربستان و امارات هم خواستار عضویت در بریکس شده اند.